Η συμφωνία που βρίσκονται κοντά στο να υπογράψουν οι ΗΠΑ και το Ιράν περιλαμβάνει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων θα επαναλειτουργήσουν τα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν θα μπορεί να πωλεί ελεύθερα πετρέλαιο και θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Η συμφωνία θα αποτρέψει περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου και θα μειώσει τις πιέσεις στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου σημειώνει το Axios. Ωστόσο, παραμένει ασαφές εάν θα οδηγήσει σε μια διαρκή ειρηνευτική συμφωνία που θα καλύπτει επίσης τις απαιτήσεις του προέδρου Τραμπ σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα.
Τόσο ο Τραμπ όσο και οι διαμεσολαβητές έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι η συμφωνία θα μπορούσε να ανακοινωθεί σήμερα, αν και δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και εξακολουθεί να υπάρχει πιθανότητα κατάρρευσής της.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος παρείχε λεπτομερή περιγραφή του σχεδίου συμφωνίας όπως διαμορφώνεται αυτή τη στιγμή, μεγάλο μέρος της οποίας επιβεβαιώθηκε από άλλες πηγές που βρίσκονται κοντά στις συνομιλίες.
Οι λεπτομέρειες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί από την ιρανική πλευρά, αν και και η Τεχεράνη έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι μια συμφωνία βρίσκεται κοντά.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία
Και οι δύο πλευρές θα υπογράψουν μνημόνιο κατανόησης (MOU) διάρκειας 60 ημερών, το οποίο θα μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συναίνεση.
Κατά τη διάρκεια της περιόδου των 60 ημερών, τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτά χωρίς διόδια και το Ιράν θα συμφωνήσει να απομακρύνει τις νάρκες που έχει τοποθετήσει στα Στενά, ώστε τα πλοία να διέρχονται ελεύθερα.
Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και θα εκδώσουν ορισμένες εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, επιτρέποντας στο Ιράν να πωλεί ελεύθερα πετρέλαιο.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος αναγνώρισε ότι αυτό θα αποτελούσε σημαντική ώθηση για την ιρανική οικονομία, αλλά δήλωσε ότι θα παρείχε επίσης ουσιαστική ανακούφιση στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Ο ίδιος ανέφερε ότι όσο ταχύτερα οι Ιρανοί απομακρύνουν τις νάρκες και επιτρέψουν την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας, τόσο ταχύτερα θα αρθεί και ο αποκλεισμός.
Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι η βασική αρχή του Τραμπ στη συμφωνία είναι «ανακούφιση έναντι απόδοσης» (relief for performance).
Το Ιράν επιθυμούσε την άμεση αποδέσμευση κεφαλαίων και μόνιμη άρση κυρώσεων, αλλά η αμερικανική πλευρά υποστήριξε ότι αυτό θα συμβεί μόνο αφού υπάρξουν απτές παραχωρήσεις, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.
Πυρηνικά ζητήματα που απομένει να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης
Το σχέδιο του μνημονίου κατανόησης περιλαμβάνει δεσμεύσεις από το Ιράν ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων και ότι θα διαπραγματευθεί σχετικά με την αναστολή του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου και την απομάκρυνση του αποθέματος ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού, δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν το θέμα, το Ιράν έδωσε στις ΗΠΑ, μέσω των διαμεσολαβητών, προφορικές δεσμεύσεις σχετικά με την έκταση των παραχωρήσεων που είναι διατεθειμένο να κάνει όσον αφορά την αναστολή του εμπλουτισμού και την εγκατάλειψη του πυρηνικού υλικού.
Οι ΗΠΑ θα συμφωνήσουν να διαπραγματευθούν την άρση κυρώσεων και την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου — αν και αυτά τα μέτρα θα εφαρμοστούν μόνο στο πλαίσιο τελικής συμφωνίας που θα έχει επαληθεύσιμα τεθεί σε εφαρμογή.
Οι αμερικανικές δυνάμεις που κινητοποιήθηκαν τους τελευταίους μήνες θα παραμείνουν στην περιοχή κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου και θα αποσυρθούν μόνο εάν επιτευχθεί τελική συμφωνία.
Το παρασκήνιο
Το σχέδιο του μνημονίου κατανόησης καθιστά επίσης σαφές ότι θα τερματιστεί ο πόλεμος μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου εξέφρασε ανησυχία για αυτόν τον όρο κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Τραμπ το Σάββατο, δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος. Εξέφρασε επίσης ανησυχίες για άλλες πτυχές της συμφωνίας, αλλά παρουσίασε τις θέσεις του με σεβασμό και διακριτικότητα, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι δεν θα πρόκειται για «μονομερή εκεχειρία» και ότι εάν η Χεζμπολάχ επιχειρήσει να επανεξοπλιστεί ή να προκαλέσει επιθέσεις, το Ισραήλ θα έχει τη δυνατότητα να αναλάβει δράση για να το αποτρέψει. «Αν η Χεζμπολάχ συμπεριφερθεί σωστά, το Ισραήλ θα συμπεριφερθεί σωστά.»
«Ο Μπίμπι έχει τις δικές του εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες, αλλά ο Τραμπ πρέπει να λάβει υπόψη τα συμφέροντα των ΗΠΑ και της παγκόσμιας οικονομίας», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος, αναφερόμενος στον Νετανιάχου με το προσωνύμιό του.
Πώς προέκυψε
Ο πρόεδρος Τραμπ συζήτησε τη συμφωνία με αρκετούς Άραβες και μουσουλμάνους ηγέτες σε τηλεδιάσκεψη το Σάββατο και όλοι δήλωσαν ότι τη στηρίζουν, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν την επικοινωνία.
Μεταξύ αυτών ήταν και ο σκληροπυρηνικός πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο. Στην κλήση συμμετείχαν επίσης οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, της Αιγύπτου, της Τουρκίας και του Πακιστάν, χώρες που έχουν όλες εμπλακεί στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες.
Οι Πακιστανοί υπήρξαν οι βασικοί διαμεσολαβητές, υπό την ηγεσία του στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, ο οποίος βρισκόταν στην Τεχεράνη την Παρασκευή και το Σάββατο σε μια προσπάθεια να ολοκληρωθεί η συμφωνία.
Ο Τραμπ εμφανιζόταν τις τελευταίες ημέρες αμφιταλαντευόμενος μεταξύ της προώθησης της συμφωνίας και της εξαπόλυσης μαζικού κύματος επιθέσεων κατά του Ιράν. Ωστόσο, έως το βράδυ του Σαββάτου έδειχνε να κλίνει προς μια διπλωματική λύση.
Τι να αναμένουμε
Ο Λευκός Οίκος ελπίζει ότι οι τελευταίες διαφορές θα επιλυθούν εντός των επόμενων ωρών και ότι η συμφωνία θα ανακοινωθεί την Κυριακή, δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι είναι πιθανό η συμφωνία να μην διαρκέσει καν ολόκληρες τις 60 ημέρες εάν οι ΗΠΑ θεωρήσουν ότι το Ιράν δεν είναι σοβαρό στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις. Από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ εκτιμούν ότι η οικονομική πίεση που αντιμετωπίζει το Ιράν δημιουργεί κίνητρο για την επίτευξη πλήρους συμφωνίας που θα οδηγήσει σε άρση κυρώσεων και αποδέσμευση κεφαλαίων.
«Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε μέχρι ποιο σημείο το Ιράν θα είναι πραγματικά διατεθειμένο να προχωρήσει, αλλά αν είναι ικανό και επιθυμεί να αλλάξει πορεία, αυτή η επόμενη φάση θα το υποχρεώσει να λάβει ορισμένες κρίσιμες αποφάσεις για το τι θέλει να είναι ως χώρα», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Εάν ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις του Τραμπ σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, ο πρόεδρος είναι έτοιμος να προχωρήσει πολύ μακριά προκειμένου να επανακαθορίσει τις σχέσεις με το Ιράν και να του δώσει την ευκαιρία να αξιοποιήσει πλήρως το οικονομικό του δυναμικό, το οποίο ο Τραμπ θεωρεί «τεράστιο», σύμφωνα με τους συμβούλους του.
euro2day.gr
