Σε ανάρτηση του ο δημοτικός σύμβουλος Ραφήνας Πικερμίου και εκπαιδευτικός Βασίλης Μοτσάκος αναφέρει:
Εκπαίδευση και Τοπική Αυτοδιοίκηση: Το στοίχημα της ασφαλούς σχολικής στέγης
Νέο πλαίσιο για τις σχολικές υποδομές: Είναι έτοιμοι οι Δήμοι να ανταποκριθούν;
Ένα χαλασμένο καλοριφέρ μέσα στον χειμώνα, μια διαρροή στη στέγη, μια ηλεκτρολογική βλάβη που “περιμένει την πάγια”. Για πολλά σχολεία της χώρας, αυτά δεν αποτελούν εξαιρέσεις αλλά επαναλαμβανόμενη καθημερινότητα. Πάνω σε αυτή τη βάση έρχεται να προστεθεί το νέο πλαίσιο για τις σχολικές υποδομές, μεταφέροντας στους Δήμους ακόμη πιο κρίσιμες και απαιτητικές αρμοδιότητες.
Η πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση προβλέπει ότι οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης αναλαμβάνουν πλέον την ευθύνη για εκτεταμένες τεχνικές παρεμβάσεις στα σχολικά κτίρια. Σε αυτές περιλαμβάνονται εργασίες στον φέροντα οργανισμό, στις στέγες, καθώς και στις ηλεκτρομηχανολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις. Πρόκειται για παρεμβάσεις που δεν αφορούν απλή συντήρηση, αλλά ζητήματα που συνδέονται άμεσα με την ασφάλεια των μαθητών και των εκπαιδευτικών.
Η ρύθμιση εκτείνεται τόσο σε ιδιόκτητα σχολικά κτίρια όσο και σε μισθωμένες ή παραχωρημένες εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται για εκπαιδευτικούς σκοπούς, καθώς και σε δομές προσχολικής αγωγής και φροντίδας. Οι παρεμβάσεις μπορούν να δρομολογούνται είτε μετά από εισήγηση της σχολικής μονάδας είτε έπειτα από αξιολόγηση των αρμόδιων επιτροπών, όταν προκύπτουν ζητήματα ασφάλειας ή επικινδυνότητας.
Ωστόσο, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο θεσμικό. Είναι βαθιά λειτουργικό. Οι Δήμοι καλούνται να διαχειριστούν ένα ιδιαίτερα αυξημένο εύρος ευθύνης, την ίδια στιγμή που πολλές σχολικές μονάδες εξακολουθούν να δυσκολεύονται ακόμη και στην κάλυψη βασικών λειτουργικών αναγκών, αναμένοντας κάθε φορά την καταβολή της πάγιας προκαταβολής για την αντιμετώπιση απλών καθημερινών προβλημάτων.
Σε αυτό το ήδη πιεσμένο περιβάλλον προστίθεται και ο ευρύτερος προβληματισμός που έχει αναδειχθεί μετά την κατάργηση των σχολικών επιτροπών. Ένας μηχανισμός που, παρά τις αδυναμίες του, παρείχε μεγαλύτερη αμεσότητα στην αντιμετώπιση των καθημερινών αναγκών των σχολείων, αντικαταστάθηκε από ένα πιο συγκεντρωτικό μοντέλο διαχείρισης μέσω των Δήμων.
Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός σύνθετου διοικητικού φορτίου, όπου οι δημοτικές υπηρεσίες καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα μεγάλα τεχνικά έργα, επείγουσες παρεμβάσεις αλλά και τη μικρή, καθημερινή λειτουργικότητα κάθε σχολικής μονάδας. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν αυτό το μοντέλο είναι πρακτικά βιώσιμο.
Πέρα όμως από τη διοικητική διάσταση, αναδεικνύεται και ένα πιο ουσιαστικό ζήτημα: η τεχνογνωσία και η ικανότητα “επαφής” με την πραγματική ανάγκη κάθε σχολείου. Μπορεί κάθε Δήμος να αφουγκραστεί έγκαιρα και με ακρίβεια τις ιδιαιτερότητες κάθε σχολικής μονάδας; Διαθέτει το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό και την τεχνική επάρκεια ώστε να μεταφράζει τα προβλήματα σε άμεσες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις;
Σε συγκριτικό επίπεδο, σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες η ευθύνη των σχολικών υποδομών ανήκει επίσης στην τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά συνοδεύεται από σταθερή χρηματοδότηση, ισχυρές τεχνικές υπηρεσίες και προληπτικά συστήματα συντήρησης. Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στο “ποιος έχει την ευθύνη”, αλλά κυρίως στο “με ποια εργαλεία την ασκεί”.
Στο τέλος, το πραγματικό διακύβευμα παραμένει αμετάβλητο: η ασφάλεια των παιδιών μέσα στο σχολείο. Και γύρω από αυτό το ζήτημα κρίνεται όχι μόνο η επιτυχία μιας μεταρρύθμισης, αλλά η ίδια η αποτελεσματικότητα του δημόσιου συστήματος εκπαίδευσης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
