Παρουσία πλήθους εκπροσώπων του πολιτικού και ακαδημαϊκού κόσμου τελέστηκε στη Μητρόπολη Αθηνών η κηδεία της κορυφαίας Ελληνίδας βυζαντινολόγου και ιστορικού, Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, η οποία έφυγε από τη ζωή την περασμένη Δευτέρα σε ηλικία 99 ετών.
Η εξόδιος ακολουθία πραγματοποιήθηκε δημοσία δαπάνη, μετά από απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού. Νωρίς το πρωί το φέρετρο με τη σορό της σπουδαίας ακαδημαϊκού, τυλιγμένο με την ελληνική σημαία, μεταφέρθηκε στο παρεκκλήσι του μητροπολιτικού ναού όπου και εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα.
Τη φράση «όλα όσα κατάφερα τα πέτυχα γιατί δεν ήξερα πως ήταν αδύνατα» που έλεγε συχνά η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ, θυμήθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στον επικήδειο που εκφώνησε κατά το τελευταίο αντίο στη Μητρόπολη Αθηνών στη διακεκριμένη βυζαντινολόγο την Παρασκευή (20/2).
O πρωθυπουργός θυμήθηκε τη συμβουλή που έδινε στους νέους λέγοντας «να κάνουν αυτό που θέλουν», αλλά και τα μαθήματα ζωής που του έδωσε.
«Σκέφτομαι ότι η γυναίκα που αποχαιρετούμε πέτυχε να γίνει αυτό που ήθελε. Μια γέφυρα ανάμεσα στα προσφυγικά της Αθήνας και τις πρωτεύουσες του κόσμου. Μια άλλη γέφυρα που ανέδειξε το Βυζάντιο ως αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής ταυτότητας. Κι αυτό μακριά από ιδεολογικές αγκυλώσεις και συμπλέγματα, ώστε με οδηγούς την εμπειρία και το αποτέλεσμα να βρει αναζήτηση στη φιλελεύθερη σκέψη», τόνισε μεταξύ άλλων ο πρωθυπουργός.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θημήθηκε το χειρόγραφο που του έδωσε όταν έβαλε υποψηφιότητα για ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, το 2015 και ότι οποίο το φυλάει σαν κόρη οφθαλμού.
«Ήταν σκέψεις γραμμένες στο χέρι στο πολυτονικό, το 2015, όταν με ενθάρρυνε να διεκδικήσω την ηγεσία της ΝΔ», είπε χαρακτηριστικά.
«Οταν πτωχεύουν οι πλούσιοι, δεν θα πλουτίσουν οι φτωχοί. Μα όταν κυβερνούν ανίκανοι, ένοχοι είναι οι ικανοί. Κι όταν μόνο οι ανάξιοι μιλούν για αξίες, τότε η απαξίωση θα είναι γενική» ανέφερε μεταξύ άλλων το χειρόγραφο που έδωσε η Αρβελέρ στον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Για να καταλήξει τον επικήδειό του με τη φράση «Καλό σου ταξίδι, αγαπημένη μου Ελένη».
Νωρίτερα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας στο δικό του επικήδειο είχε τονίσει ότι η Ελένη Γλύκαζη – Αρβελέρ «αναμετρήθηκε με τα μεγάλα έκανε τα αδύνατα δυνατά».
«Ήταν ιστορικός που ήθελε να αναμετρηθεί με την ιστορία. Δεν ήταν αιθεροβάμων. Όπως έλεγε ο εφησυχασμός η μεγαλύτερη δειλία. Και μόνο δειλή δεν ήταν. Δεν εφησύχασε σε στερεότυπα και εκανε τα αδύνατα δυνατά. Ιδιαίτερα στο πεδίο της ιστορίας. Έφερε στο φως αλήθειες του ελληνισμού και του ευρωπαϊκού πνεύματος. Απέδειξε ότι το Βυζάντιο είναι στην καρδιά της Δύσης» τόνισε ακόμη.
Πολλά ήταν τα στεφάνια έξω από τη Μητρόπολη. Ανάμεσά τους και του πρωθυπουργικού ζεύγους που ανέφερε: «Με ευγνωμοσύνη, Κυριάκος και Μαρέβα Μητσοτάκη».
Στην εξόδιο ακολουθία βρέθηκαν και η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, αλλά και η πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου.
Στη Μητρόπολη ήταν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κώστας Χατζηδάκης, ο Περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαλδαλιάς, ο πρύτανης του ΕΚΠΑ Γεράσιμος Σιάσος, η Άντζελα Γκερέκου και άλλοι επίσημοι.
Μετά την εξόδιο ακολουθία ακολούθησε η ταφή της στο νεκροταφείο Βύρωνα.
Από τις γειτονιές του Βύρωνα στην πρυτανεία της Σορβόννης
Γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου 1926 στο Βύρωνα, «Σ’ ένα σπίτι προσφυγικό, αλλά παρέα με την Ακρόπολη», όπως έχει εξομολλογηθεί η ίδια.
Πατέρας της ήταν ο Νικόλαος Γλύκατζης, έμπορος, και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρόης, το γένος Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας.
Αποφοίτησε από το Δ΄ Γυμνάσιο Αθηνών και σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας). Στην Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ, ωστόσο, όπως είχε η ίδια αποκαλύψει, υπήρξε για μία περίοδο γραμματέας της βασίλισσας Φρειδερίκης, καθώς γνώριζε την αγγλική και γαλλική γλώσσα. Κατά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών, στην υποχώρηση του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
Το 1953 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου συνέχισε τις σπουδές της στην École des Hautes Études στη Γαλλία. Δύο χρόνια μετά την άφιξή της, διορίσθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (Γαλλία) (CNRS) και το 1964 έγινε διευθύντρια σπουδών του Κέντρου και το 1967 καθηγήτρια στη Σορβόννη. Το 1966 έλαβε το δίπλωμα doctorat ès lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας (Byzance et la mer, Παρίσι: Presses universitaires de France).
Συνέχισε τις σπουδές της στην Ecole des Hautes Etudes στη Γαλλία, όπου αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Ιστορίας και Docteur es Lettres. Ερευνήτρια του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας και διευθύντρια ερευνών από το 1964, εξελέγη Καθηγήτρια της Βυζαντινής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης το 1967.
Στο Παρίσι, γνώρισε τον σύζυγό της, τον Ζακ Αρβελέρ (1918–2010) , που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού. Με τον Ζακ Αρβελέρ απέκτησε μία κόρη, την Μαρί-Ελέν.
Διετέλεσε Διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, έγινε Αντιπρύτανις (1970-1973) και το 1976, Πρύτανις στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris I, επίτιμη Πρόεδρος από το 1981). Ήταν η πρώτη γυναίκα Πρύτανης στην ιστορία των 700 χρόνων του Πανεπιστημίου της Σορβόννης αλλά και η πρώτη γυναίκα παγκοσμίως που είχε τέτοια θέση σε διεθνώς αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο.
