Το βάψιμο των αυγών τη Μεγάλη Πέμπτη είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα έθιμα του Πάσχα. Η παράδοση μάλιστα επιτάσσει να τα βάφουμε κόκκινα, ενώ τα τελευταία χρόνια η τάση είναι τα αυγά να βάφονται σε διάφορα χρώματα και να στολίζονται με ποικίλα σχέδια και τεχνοτροπίες.
Γιατί όμως βάφουμε κόκκινα τα αυγά τη Μεγάλη Πέμπτη;
Η απάντηση «κρύβεται» σε διάφορες εκδοχές, οι ερμηνείες που δίνονται είναι πολλές και διαφορετικές, όπως και οι συμβολισμοί.
Τα αβγά βάφονται την Μεγάλη Πέμπτη η οποία είναι η ημέρα του Μυστικού Δείπνου, όπου ο Χριστός πρόσφερε άρτο και κρασί ως συμβολισμό για το σώμα Του και το αίμα Του, έτοιμος να θυσιαστεί για να ελευθερώσει τον κόσμο από τα δεσμά της αμαρτίας.
Η χριστιανική παράδοση θέλει τα αυγά, σύμβολο της γονιμότητας και της έναρξης ενός νέου κύκλου ζωής, να βάφονται κόκκινα, γιατί συμβολίζουν το Αίμα του Χριστού.
Σύμφωνα με μία εκδοχή η Παναγία πήρε ένα καλάθι αυγά και τα πρόσφερε στους φρουρούς Του Υιού της, ικετεύοντάς τους να μην τον βασανίσουν. Όταν τα δάκρυά της έπεσαν πάνω στα αυγά, τότε αυτά βάφηκαν κόκκινα.
Λένε ακόμα πως το αυγό συμβολίζει τον τάφο του Χριστού που ήταν ερμητικά κλειστός, όπως το περίβλημα του αυγού, αλλά έκρυβε μέσα του τη «Ζωή», αφού από αυτόν βγήκε ο Χριστός και αναστήθηκε.
Μία άλλη προσέγγιση συνδέει το κόκκινο χρώμα με τη Μαρία Μαγδαληνή. Όταν ο Ρωμαίος αυτοκράτορας ενημερώθηκε για την Ανάσταση του Χριστού, θεώρησε τόσο απίθανο το γεγονός, «όσο και το να βαφτούν τα αυγά κόκκινα». Η Μαρία Μαγδαληνή τότε, χρωμάτισε μερικά αυγά κόκκινα και του τα πήγε για να του επιβεβαιώσει το γεγονός.
Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, η Μαρία η Μαγδαληνή πήγε στον Τιβέριο Καίσαρα και του ανακοίνωσε ότι αναστήθηκε ο Χριστός. Εκείνη την ώρα κάποιος κρατούσε δίπλα από τον Αυτοκράτορα ένα καλάθι αυγά. Ο Τιβέριος Καίσαρας, είπε στην Μαρία Μαγδαληνή ότι, εάν αυτό που λέει, είναι αλήθεια, τότε τα αυγά, από άσπρα που είναι, να γίνουν κόκκινα. Όπερ και εγένετο.
Ο Μεγάλος Κωνσταντίνος και η μητέρα του Αγία Ελένη, στην επίσημη τελετή που γινόταν το πρωί της Κυριακής του Πάσχα, προσέφεραν κόκκινα αυγά. Οι εκλεκτοί καλεσμένοι τσούγκριζαν τα αυγά με τον αυτοκράτορα και τη βασιλομήτορα και στη συνέχεια γευμάτιζαν.
Ωστόσο, αυτές είναι οι Χριστιανικές εκδοχές που συνοδεύουν τις ρίζες του εθίμου που «θέλει» τα αυγά να βάφονται κόκκινα.
Tα αυγά, σύμβολο γέννησης, έχουν συνδυαστεί με παγανιστικές παραδόσεις και γιορτές της Άνοιξης, τα οποία παραπέμπουν στην αναγέννηση της ζωής μετά το χειμώνα.
Πολλοί λαογράφοι εκτιμούν ότι το έθιμο του αυγού έχει τις ρίζες του στην αρχαία Αίγυπτο και την Περσία, όπου φίλοι και συγγενείς αντάλλαζαν αυγά κάθε εαρινή ισημερία.
Σύμφωνα με το Ακαδημαϊκό Έντυπο Folklore, τα αυγά σε όλο τον κόσμο συμβολίζουν τη ζωή και την αναγέννηση. Εμφανίζονται σε κάθε σημαντική στιγμή της ανθρώπινης ζωής. Είτε πρόκειται για γέννηση, είτε για γάμο, είτε για την ανέγερση νέου σπιτιού, στην αρρώστια και στο θάνατο. Στην αρχαιότητα έθαβαν αυγά μαζί με το νεκρό. Τα αυγά προσφέρονται ως δώρο και αποτελούν διακόσμηση σε κάθε εορταστική περίπτωση.
Κατά την προ χριστιανική περίοδο, τα αυγά χρησιμοποιήθηκαν για μαντικούς σκοπούς για να προβλέψουν το μέλλον. Για την ιστορία πάντως αναφέρουμε ότι ο Βασιλιάς Edward I της Αγγλίας, το 13ο αιώνα, παρήγγειλε 450 αυγά και ζήτησε να χρωματιστούν και να διακοσμηθούν με χρυσό, τα οποία προσέφερε στη συνέχεια ως πασχαλινά δώρα στους αγαπημένους του.
Πώς να βάψετε τα αυγά με φυσικό τρόπο
Πώς να βάψετε τα αυγά με φυσικές βαφές
Τα αυγά αποκτούν ένα χρώμα από ροζ έως κόκκινο-καφετί. Ωστόσο μπορείτε να τολμήσετε περισσότερα χρώματα όπως κίτρινο, πράσινο, μπλε ή μωβ. Η διαδικασία είναι η ίδια για κάθε περίπτωση.
Για κόκκινο χρώμα: Παντζάρια ή φλούδες από κόκκινα κρεμμύδια
Για κίτρινο χρώμα: Κουρκουμάς
Για πράσινο χρώμα: Σπανάκι ή μαϊντανός
Για μπλε χρώμα: Κόκκινο λάχανο
Για μωβ χρώμα: Μύρτιλα (blueberries)
Βήμα – βήμα η διαδικασία
Η διαδικασία είναι απλή: Αφήστε τα αυγά εκτός ψυγείου ώστε να έρθουν σε θερμοκρασία δωματίου και έπειτα ξεπλύνετε καλά με νερό ώστε να είναι καθαρά. Βράστε τα αυγά σε νερό που σιγογράζει και δεν κοχλάσει ώστε να αποφύγετε ρωγμές και σπασίματα.
Αφού επιλέξετε το χρώμα που θέλετε, βάλτε σε μία νέα κατσαρόλα και βράστε το αντίστοιχο υλικό. Για παράδειγμα. Αν επιλέξετε κόκκινο-ροζ χρώμα, βράστε παντζάρια και κρατήστε το νερό. Προσθέστε 2 με 3 κουταλιές της σούπας ξύδι και έπειτα αφήστε μέσα τα αυγά για δύο με τρεις ώρες. Το ξύδι βοηθά ώστε το χρώμα να βγει ομοιόμορφο και επιπλέον σφίγγει τους πόρους του κελύφους του αυγού.
Το μυστικό για τέλειο αποτέλεσμα
Αντίστοιχα για αυγά σε κίτρινο χρώμα, βράζουμε 5-6 κουταλιές κουρκουμά και ακολουθούμε την ίδια διαδικασία.
Για πράσινο χρώμα, μισό κιλό σπανάκι θα κάνει τη δουλειά! Ανάλογα με το υλικό που θα χρησιμοποιήσετε, τα αυγά θα έχουν πιο έντονο ή πιο απαλό χρώμα.
Βγάζοντάς τα από την κατσαρόλα με μία τρυπητή κουτάλα, αφήστε τα πάνω σε απορροφητικό χαρτί να στεγνώσουν κι έπειτα αν θέλετε να γυαλίζουν μπορείτε να τα σκουπίσετε με ένα πανάκι πάνω στο οποίο θα έχετε ρίξει ελαιόλαδο!
