Η πολυετής αιματηρή δράση της τρομοκρατικής οργάνωσης 17 Νοέμβρη και οι αποτυχημένες προσπάθειες των Αρχών να φτάσουν στα ίχνη της αναδεικνύονται στο τρίτο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ «Φάκελος 17Ν» του Αλέξη Παπαχελά για τον ΣΚΑΪ. Το επεισόδιο φωτίζει γνωστές αλλά και λιγότερο γνωστές στιγμές από τη δεκαετία του ’90, όταν οι τρομοκράτες ένιωθαν ουσιαστικά άτρωτοι, ενώ η Αστυνομία βρέθηκε δύο φορές πολύ κοντά στη σύλληψή τους, χωρίς τελικά να τα καταφέρει.
Οι δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις ήταν η ένοπλη σύγκρουση στα Σεπόλια το 1991 και το λεγόμενο «φιάσκο της Ριανκούρ» το 1992, περιστατικά που καταγράφηκαν ως σημαντικές χαμένες ευκαιρίες για την εξάρθρωση της οργάνωσης.
Η συμπλοκή στα Σεπόλια
Η πρώτη σοβαρή ευκαιρία για την ΕΛΑΣ να φτάσει στα μέλη της 17Ν παρουσιάστηκε τυχαία τον Νοέμβριο του 1991, στα Σεπόλια. Εκείνη την περίοδο η επιχειρησιακή ομάδα της οργάνωσης επιχειρούσε να κλέψει οχήματα, τα οποία θα χρησιμοποιούσε σε επόμενες επιθέσεις.
Η Αστυνομία ενημερώθηκε και στο σημείο εκτυλίχθηκε ένοπλη σύγκρουση με τους τρομοκράτες, οι οποίοι ήταν βαριά οπλισμένοι. Τα μέλη της 17Ν κατάφεραν τελικά να διασπάσουν τον αστυνομικό κλοιό, πυροβολώντας και ρίχνοντας ακόμη και χειροβομβίδες. Στη συνέχεια διέφυγαν με ταξί, ενώ δύο αστυνομικοί τραυματίστηκαν σοβαρά.
Ο καταδικασμένος σε ισόβια για τη δράση του ως αρχιεκτελεστής της οργάνωσης Δημήτρης Κουφοντίνας περιγράφει το περιστατικό από τη δική του σκοπιά. «Ήταν σουρεαλιστική εικόνα, έγινε χαμός έπεσαν σφαίρες, χειροβομβίδες και ο ταξιτζής έλεγε “περιμένετε να μαζέψω τις εισπράξεις”» είπε στην κάμερα και προσέθεσε: «Όταν εγκαταλείψαμε το ταξί γύρισα και το είδα, ήταν χιλιοτρυπημένο από σφαίρες, σουρωτήρι σκέτο. Παρά τρίχα γλιτώσαμε, μπορεί αυτή τη στιγμή να έψαχνες κάποιον άλλον να μιλήσεις» είπε ο αρχιεκτελεστής στον Αλέξη Παπαχελά.
Το «φιάσκο» της Ριανκούρ
Λίγους μήνες αργότερα, τον Μάρτιο του 1992, παρουσιάστηκε ακόμη μία ευκαιρία για τις Αρχές να εντοπίσουν την τρομοκρατική οργάνωση. Η πληροφορία προήλθε από μια γυναίκα, της οποίας η ταυτότητα παραμένει άγνωστη μέχρι σήμερα.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε στις Αρχές, μέλη της 17Ν σχεδίαζαν δολοφονία δικαστικού λειτουργού και, σε περίπτωση που το σχέδιο ματαιωνόταν, θα συγκεντρώνονταν το επόμενο πρωί στην οδό Λουίζης Ριανκούρ στους Αμπελοκήπους. Στην επιχείρηση φέρεται να θα χρησιμοποιούνταν ακόμη και ψεύτικο περιπολικό ή νοσοκομειακό όχημα, ενώ η ίδια η γυναίκα θα συμμετείχε στο κλιμάκιο.
Η Αστυνομία κινητοποιήθηκε μαζικά: δεκάδες αστυνομικοί με πολιτικά ανέλαβαν να προστατεύσουν περίπου 60 δικαστικούς, ενώ στο πάρκο της Ριανκούρ τοποθετήθηκαν μυστικοί αστυνομικοί και οχήματα χωρίς διακριτικά.
Ωστόσο, η επιχείρηση κατέληξε σε αποτυχία. Ένας αστυνομικός που εντόπισε το όχημα των τρομοκρατών τηλεφώνησε από περίπτερο για να δώσει τον αριθμό κυκλοφορίας. Τα μέλη της 17Ν αντιλήφθηκαν την κίνηση και απομακρύνθηκαν. Αστυνομικό όχημα που προσπάθησε να τους ακολουθήσει κινήθηκε από διαφορετικό δρόμο, χάνοντας τελικά την οπτική επαφή με το βαν των δραστών.
«Ήταν η μεγαλύτερη γκάφα ως τότε» ανέφερε στην εκπομπή ο Φώτης Παπαγεωργίου, ο οποίος διετέλεσε επικεφαλής της ομάδας ερευνών για τη 17Ν και της υπηρεσίας πληροφοριών της ΔΑΕΕΒ.
Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Κουφοντίνας υποστήριξε για το περιστατικό: «Είχαμε δει ένα αυτοκίνητο της ασφάλειας με 4 ανθρώπους, ξεκινήσαμε να φεύγουμε. ο επικεφαλής αστυνομικός μάλλον αντιλήφθηκε τι συνέβαινε, κράτησε το αυτοκίνητο μακριά και έτσι όλα κύλησαν ομαλά. Όπως και σε άλλες περιπτώσεις που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστές, αντιλαμβάνονταν τι συνέβαινε και χώριζαν οι δρόμοι μας χωρίς συστάσεις» είπε.
Σχετικά με την πληροφορία από την άγνωστη γυναίκα, ο ίδιος ανέφερε: «Δεν είδαμε κάτι τέτοιο. Αυτό που ισχύει και έχει βγει, κάποιοι υψηλά ιστάμενοι κατάφεραν να βγάλουν το παντεσπάνι τους από τα μυστικά κονδύλια».
Ο καταδικασμένος για τη δράση του στη 17Ν υποστήριξε επίσης ότι υπήρξαν κι άλλες περιπτώσεις όπου βρέθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο με αστυνομικούς χωρίς να συλληφθούν. «Μια φορά, όταν αλλάζαμε αυτοκίνητα, κουβαλούσαμε την τσάντα με τα πράγματα, από την γωνία εμφανίστηκε ένας ζητάς κάθισε στη γωνία και μας κοίταζε. Ξεκινήσαμε ερχόταν από πίσω πατήδαμε ελαφρά το φρένο εκείνος κοίταζε επιδεικτικά από την άλλη πλευρά και έφυγε. Πολλές φορές συναντηθήκαμε και απλώς χωρίσαν οι δρόμοι μας» ισχυρίστηκε.
Το απόρρητο έγγραφο για τον Γιωτόπουλο
Στο ντοκιμαντέρ παρουσιάστηκε και άκρως απόρρητο έγγραφο της ΕΛΑΣ, πιθανόν προερχόμενο από τις γαλλικές μυστικές υπηρεσίες σύμφωνα με το οποίο το όνομα του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου βρισκόταν ήδη από το 1991 ανάμεσα στους υπόπτους για συμμετοχή στην τρομοκρατική οργάνωση.
Παρά τις υποψίες, οι Αρχές δεν είχαν εντοπίσει τον ίδιο, ενώ υπήρχε η εκτίμηση ότι ζούσε στη Γαλλία μαζί με την αδελφή του.
Η δολοφονία Αξαρλιάν και η αλλαγή κλίματος
Τον Ιούλιο του 1992 η 17Ν επιχείρησε να δολοφονήσει τον τότε υπουργό Οικονομικών Γιάννη Παλαιοκρασσά με ρουκέτα. Η επίθεση απέτυχε, ωστόσο σκοτώθηκε ο φοιτητής Θάνος Αξαρλιάν, ο οποίος περνούσε τυχαία από το σημείο.
Η δολοφονία του νεαρού φοιτητή και ο διαρκής αγώνας της μητέρας του άλλαξαν το κλίμα στην κοινή γνώμη απέναντι στην τρομοκρατική οργάνωση.
Την ίδια περίοδο οι αμερικανικές υπηρεσίες άρχισαν να εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια για την αναποτελεσματικότητα των ελληνικών Αρχών, ενώ καταγράφηκε ακόμη ένα περιστατικό που χαρακτηρίστηκε αποτυχία, αυτή τη φορά με εμπλοκή βαν του FBI.
Τα επόμενα χρόνια ακολούθησαν κι άλλα χτυπήματα της οργάνωσης, μεταξύ των οποίων και η δολοφονία του εφοπλιστή Κώστα Περατικού το 1997.
Οι πιέσεις των ΗΠΑ και η δολοφονία Σόντερς
Το 1999, μετά τον ανασχηματισμό της κυβέρνησης του Κώστα Σημίτη, υπουργός Δημόσιας Τάξης ανέλαβε ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης. Όπως έχει αφηγηθεί, ένα από τα γεγονότα που τον συγκλόνισαν ήταν η επίσκεψη στο γραφείο του από τον Μιχάλη Περατικό, πατέρα του δολοφονηθέντος εφοπλιστή.
«Τι κάνεις εδώ και κάθεσαι; Δεν ντρέπεσαι λίγο;» του είπε επιτιμητικά.
Ακόμη πιο έντονη ήταν, σύμφωνα με τον ίδιο, η συνάντηση που είχε με τον τότε επικεφαλής της CIA Τζορτζ Τένετ. «Ήταν πολύ επιτιμητικός. Μιλούσε με αγάπη, αλλά ήταν αυστηρός« ανέφερε ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, αποκαλύπτοντας και τη φράση που του είπε: «Μου είπε “γαμώ το στανιό σας κάντε κάτι επιτέλους”».
Την ίδια περίοδο οι πιέσεις από τις ΗΠΑ αυξάνονταν, ενώ η Ελλάδα προετοιμαζόταν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Η δολοφονία του Βρετανού ταξιάρχου Στίβεν Σόντερς στη λεωφόρο Κηφισίας θεωρήθηκε τελικά το γεγονός που σηματοδότησε την αρχή του τέλους για τη δράση της 17 Νοέμβρη.
ieidiseis.gr
