Ένα πραγματικό δημοσιονομικό «δώρο» ύψους τουλάχιστον 400 εκατομμυρίων ευρώ αναμένεται να εισρεύσει στα δημόσια ταμεία το 2024, ως άμεσο αποτέλεσμα της ραγδαίας εξάπλωσης που γνωρίζουν οι ηλεκτρονικές πληρωμές στη χώρα μας.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη νέα αποκαλυπτική μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη (18/12), με τίτλο: «Ηλεκτρονικές πληρωμές στην Ελλάδα: μια δεκαετία (2015-2024) ταχείας εξάπλωσης», η Ελλάδα αναδεικνύεται σε «πρωταθλήτρια» στην Ευρωζώνη, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση στην Ε.Ε. των 27 ως προς την ταχύτητα υιοθέτησης των καρτών.
Άλλαξαν οι ηλεκτρονικές πληρωμές σε 10 χρόνια
Η στροφή των Ελλήνων στο «πλαστικό χρήμα» δεν είναι απλώς μια συγκυριακή τάση, αλλά μια βαθιά διαρθρωτική αλλαγή. Τα στοιχεία σοκάρουν, καθώς μεταξύ 2014 και 2024, η χρήση καρτών εκτοξεύθηκε 25 φορές σε αριθμό συναλλαγών και 10 φορές σε αξία.
Η μελέτη του ΙΟΒΕ υπογραμμίζει ότι η πορεία αυτή τροφοδοτήθηκε από:
Την επιβολή των capital controls το 2015.
Τις θεσμικές παρεμβάσεις των ετών 2016, 2019 και 2021.
Την καταλυτική επίδραση της πανδημίας.
Το πρόσφατο ορόσημο της διασύνδεσης των POS με την ΑΑΔΕ το 2024.
Το «κυνήγι» της φοροδιαφυγής
Η διασύνδεση των τερματικών με τις φορολογικές αρχές φαίνεται πως αποτελεί το «κλειδί» για τον περιορισμό της μαύρης οικονομίας. Έτσι, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, «η θετική επίδραση της επέκτασης των πληρωμών με κάρτες στα έσοδα από ΦΠΑ για το 2024 εκτιμάται σε τουλάχιστον 400 εκατ. ευρώ και αυτό καθώς κάθε 10 ευρώ νέων δαπανών με κάρτες το 2024 εκτιμάται ότι αφορούσε κατά μέσο όρο τουλάχιστον 0,5 ευρώ προηγουμένως αδήλωτων εσόδων ΦΠΑ».
Βέβαια, παρά την πρόοδο, η Ελλάδα παραμένει στη 14η θέση της ΕΕ ως προς το «κενό» ΦΠΑ, γεγονός που δείχνει ότι υπάρχουν ακόμα μεγάλα περιθώρια βελτίωσης.
Πού χρησιμοποιούμε κάρτες περισσότερο
Οι καταναλωτικές συνήθειες έχουν μεταβληθεί εντυπωσιακά, με τις διαδικτυακές πληρωμές να κερδίζουν συνεχώς έδαφος. Η αναλογία online συναλλαγών έναντι φυσικής παρουσίας από 1:5 προ πανδημίας, έχει πλέον διαμορφωθεί στο 1:2.
Κλάδοι με υψηλή χρήση κάρτας
Σούπερ μάρκετ
Βενζινάδικα
Λογαριασμοί κοινής ωφέλειας
Υπηρεσίες ταξί (με ραγδαία άνοδο)
Εστιατόρια και μπαρ
Κλάδοι με χαμηλή χρήση κάρτας
Νομικές υπηρεσίες
Ιατρικές υπηρεσίες
Συντήρηση σπιτιού
Φροντίδα παιδιών / Εκπαίδευση
Κουρεία και ινστιτούτα αισθητικής
Επισημαίνεται είναι το γεγονός ότι στα ταξί, η υποχρεωτική αποδοχή καρτών οδήγησε τη χρήση τους σε επίπεδα υψηλότερα από το αντίστοιχο μερίδιο κατανάλωσης του κλάδου.
Αντίθετα, σε επαγγέλματα όπως δικηγόροι και γιατροί, οι ηλεκτρονικές πληρωμές χρησιμοποιούνται «συντριπτικά λιγότερο», χωρίς μάλιστα τάση σύγκλισης.
Τα 4 μέτρα-«κλειδιά» που προτείνει το ΙΟΒΕ
Για να θωρακιστεί περαιτέρω η οικονομία και να περιοριστεί η φοροδιαφυγή, η μελέτη προτείνει μια δέσμη στοχευμένων μέτρων.
Άμεση επιστροφή χρημάτων (cashback): Απόδοση ποσοστού επί της αξίας σε επιλεγμένες «ύποπτες» συναλλαγές.
Κίνητρα για επαγγελματίες: Επέκταση του μηχανισμού κινήτρων και αντι-κινήτρων για πληρωμές B2C (προς καταναλωτή) και B2B (μεταξύ επιχειρήσεων).
Σύνδεση δαπανών αυτοαπασχολούμενων: Οι εκπιπτόμενες δαπάνες να αναγνωρίζονται μόνο εφόσον γίνονται ψηφιακά.
Στοχευμένη λοταρία: Εστίαση της φορολοταρίας σε συναλλαγές με υψηλό ρίσκο φοροδιαφυγής.
