To κτίριο Η3 στο Πικέρμι κλείνει φέτος δέκα χρόνια ζωής. Ήταν το πρώτο έργο του Παύλου Χατζηαγγελίδη ως αρχιτέκτονα, και για εμένα, αποτέλεσε στο παρελθόν, το πρώτο άρθρο αρχιτεκτονικής.
“Το κτίριο H3 το σχεδίασα ως φοιτητής της Αρχιτεκτονικής Σχολής στο Πολυτεχνείο. Πιο πριν είχα σπουδάσει πολιτικός μηχανικός κι αφού ολοκλήρωσα τη στρατιωτική μου θητεία έδωσα κατατακτήριες εξετάσεις και πέρασα στο Πολυτεχνείο που βρίσκονταν στο Βόλο(Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας). Τη σύνθεση την ανέλαβα κι έμαθα δίπλα στον Κωστή Πανηγύρη. Είχα κάνει μια σύνθεση για ένα σταθμό υδροπλάνου και η οποία αποτέλεσε την πηγή έμπνευσης για το H3”. Μου είχε πει ο Παύλος Χατζηαγγελίδης που μετά την επιτυχία αυτού του σπιτιού, ίδρυσε το 314 architecture studio.
Η ιδέα πίσω από το H3 δεν γεννήθηκε σε κάποια αίθουσα σχεδίασης, αλλά από μια εικόνα: έναν σταθμό υδροπλάνων, ένα κτίριο μέσα στη θάλασσα με έναν μακρύ όγκο που χρησίμευε ως αίθουσα αναμονής και ένα τεράστιο αντίβαρο στο πίσω μέρος που εξισορροπούσε ολόκληρη τη δομή, στηριγμένη σε μια κολώνα μέσα στο νερό.
Αυτή η λογική ισορροπίας, αλλά και αιώρησης μεταφέρθηκε αυτούσια στο H3. Ο μακρύς “όγκος” του πρώτου ορόφου, εκεί που βρίσκονται τα καθιστικά, αντισταθμίζεται από το σαλόνι του ισογείου, το “αντίβαρο” της σύνθεσης. Δύο λοξές κολόνες στηρίζουν αυτή τη θεαματική προβολή, ενώ γύρω από το κτίριο απλώνεται μια τεχνητή λίμνη που στο μπροστινό μέρος μετατρέπεται σε πισίνα. Το αποτέλεσμα; Ένα κτίριο που φαίνεται να αιωρείται πάνω από το νερό, να “κινείται” σαν σκάφος εν πλω.
Δεν είναι τυχαία αυτή η αναφορά στα σκάφη. Ο ιδιοκτήτης, είχε βαθιά αγάπη για τη θάλασσα και τα γιοτ. “Θα μπορούσε να θυμίσει ως κτίριο και ένα σκάφος που κινείται στο νερό”, έχει πει χαρακτηριστικά ο Παύλος Χατζηαγγελίδης. Η σύλληψη δεν θα μπορούσε να είναι πιο εύστοχη
Ένα πρώτο βήμα χαραγμένο σε γυψοσανίδα
Αυτό που κάνει την ιστορία του H3 ιδιαίτερα συγκινητική είναι ότι δημιουργήθηκε από έναν φοιτητή δευτέρου έτους αρχιτεκτονικής, ο οποίος τότε εργαζόταν ως ελεύθερος επαγγελματίας μηχανικός. “Του έκανα αυτήν την πρόταση σε μια μακέτα με χαρτονάκια. Τότε δεν δούλευα ακόμα καν τα τρισδιάστατα προγράμματα”, θυμάται ο αρχιτέκτονας. Η μελέτη δεν εκπονήθηκε σε λογισμικό CAD αλλά κυριολεκτικά πάνω σε γυψοσανίδες μέσα στο εργοτάξιο, σκαριφήματα, σκίτσα, αποφάσεις επί τόπου. Σε μια χαρακτηριστική στιγμή της κατασκευής, ο γενικός εργολάβος, ένας ψηλός Αιγύπτιος που τον έλεγαν Μοχάμεντ, ξήλωσε μια γυψοσανίδα με ένα σχέδιο του αρχιτέκτονα για να τη σώσει από τους βαφείς και την περίμενε να του την επιστρέψει.
Η συγκεκριμένη κατοικία θυμίζει έντονα τα projects του Oscar Niemeyer με τις μίνιμαλ και ρευστές γραμμές τους κρύβεται μια βαθιά σκέψη για το περιβάλλον και την ενέργεια.
Ο προσανατολισμός του κτιρίου είναι μελετημένος: ο ήλιος θερμαίνει τους χώρους τον χειμώνα, ενώ το καλοκαίρι η φυσική αερισμός απάγει τη ζεστή αέρα. Η γεωθερμική ενέργεια τροφοδοτεί τα συστήματα θέρμανσης και ψύξης μέσω ανεμιστήρων serpantine. Το νερό βροχής συλλέγεται και αποθηκεύεται σε δεξαμενή για την άρδευση του οικοπέδου. Η λίμνη και η πισίνα τροφοδοτούνται από γεώτρηση, ενώ ηλιακά πανέλα στο πίσω μέρος του οικοπέδου παράγουν ηλεκτρική ενέργεια. Σπειροειδείς εναλλάκτες θερμότητας ζεσταίνουν το νερό της πισίνας με ηλιακή ενέργεια.
Στο εσωτερικό, η ατμόσφαιρα είναι εξίσου μελετημένη: έπιπλα σχεδιασμένα ειδικά για τον πελάτη, LED φωτισμός που ενισχύει τον φουτουριστικό χαρακτήρα των χώρων, και γλυπτά του καλλιτέχνη Γιάννη Άσπρα στον περιβάλλοντα χώρο που προσθέτουν μια αφαιρετική, καλλιτεχνική διάσταση. Η δικαίωση που ήρθε από μακριά
Όταν το H3 κατατέθηκε για βραβείο στην Ελλάδα, δεν μπήκε ούτε στα είκοσι προεπιλεχθέντα. Ήταν, ίσως, πολύ ριζοσπαστικό για την εποχή του. Μια εβδομάδα αργότερα, το ίδιο έργο ψηφίστηκε από το κοινό του ArchDaily ως ένα από τα είκοσι πιο δημοφιλή projects παγκοσμίως, δίπλα σε έργα των Kengo Kuma και Zaha Hadid.
Από τότε, η πορεία του H3 δεν σταμάτησε. Υποψήφιο για τα Mies Van Der Rohe Awards και τα Piranesi Awards το 2015, βραβεύτηκε με πρώτο βραβείο στον εορτασμό 30 χρόνων αρχιτεκτονικής του περιοδικού “ΚΤΙΡΙΟ” το 2016. Χρησίμευσε ως σκηνικό για ντοκιμαντέρ από Αργεντινή και Κατάρ, αλλά και για διαφημίσεις προϊόντων.
“Σε αυτό το έργο χρωστάω ένα πολύ μεγάλο μέρος της πορείας που είχε το γραφείο”, παραδέχεται ο αρχιτέκτονας. Ήταν η “ευνοϊκή αρχή” είπα τότε στον Παύλο, έχοντας στο μυαλό μου, την αντίστοιχη έκφραση του Πάολο Κοέλιο στον “Αλχημιστή”. Γιατί η αρχιτεκτονική του Έλληνα Παύλου Χατζηαγγελίδη, όπως αποδείχτηκε αργότερα, ήταν η κατάλληλη επιλογή για αυτόν και στο “H3” είχε αυτήν την τύχη του “πρωτάρη” που ευνοεί πάντα τον τολμηρό παίκτη.
Από τον Θανάση Διαμαντόπουλο
thetoc.gr
