Στην καθημερινότητά του, υπηρετεί σε ένα από τα πιο νευραλγικά λιμεναρχεία της χώρας. Εκτός υπηρεσίας, όμως, αναζητά κάτι τελείως διαφορετικό: τη σιωπή, την έκθεση και τη δοκιμασία που μόνο το βουνό μπορεί να προσφέρει.
Ο Αλέξανδρος Ζαβιτσάνος δεν είναι απλώς ένας έμπειρος ορειβάτης. Είναι ένας άνθρωπος που έχει μάθει να λειτουργεί σε συνθήκες πίεσης — είτε στη θάλασσα είτε στο βουνό. Με δεκάδες κορυφές σε Ελλάδα και εξωτερικό, μιλά για τη διαύγεια που βρίσκει εκεί ψηλά, για τον φόβο που δεν εξαφανίζεται αλλά δαμάζεται, και για τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο ρίσκο και την ευθύνη.
Η σχέση με το βουνό
Πότε μπήκε το βουνό στη ζωή σου;
Από παιδί θυμάμαι ότι πάντα το βλέμμα μου έπεφτε στις κορυφές των βουνών και έμενε εκεί καρφωμένο. Σκεφτόμουν πώς θα ήταν να βρίσκομαι εκεί πάνω και να κοιτάζω τον κόσμο. Η ορειβασία μπήκε αργά στη ζωή μου, πριν από 12 χρόνια, και γρήγορα εξελίχθηκε από άσκηση σε τρόπο ζωής. Ήταν μια φάση στη ζωή μου που ήθελα να ξεφύγω από την «άνεση» της καθημερινότητας και να δοκιμάσω τα όριά μου.
Αρχικά ξεκίνησα με πεζοπορία και, μετέπειτα, με εμπλουτισμό τεχνικών γνώσεων στο βουνό, έως και σήμερα, που πλέον έχω βάλει και την τεχνική αναρρίχηση στη ζωή μου. Σε όλη την πορεία μου στα βουνά είχα την τύχη να έρθω σε επαφή με μεγάλα ονόματα της ελληνικής ορειβασίας, όπως οι δάσκαλοί μου Δ. Σωτηράκης και Θ. Νταβαρίνος, με τους οποίους παραμένουμε μια παρέα ακόμη και σήμερα.
Τι είναι αυτό που σε τραβάει τόσο έντονα στις κορυφές;
Αυτό που με τραβάει στις κορυφές είναι αυτή η «καθαρότητα» που προσφέρουν. Το βουνό χαρίζει μια διαύγεια του νου που δύσκολα βρίσκεις αλλού. Η ανάβαση σε μια κορυφή είναι η δικαίωση μιας προσπάθειας.
Μέσα από αυτή την προσπάθεια μαθαίνω να σέβομαι, να παλεύω τις αντιξοότητες, να παίρνω αποφάσεις, να προετοιμάζομαι με προσήλωση στον στόχο. Στην κορυφή δεν σε πάει η τύχη· σε πάει η σωστή κρίση και η προετοιμασία. Και ταυτόχρονα σε διδάσκει ταπεινότητα — καταλαβαίνεις πόσο μικρός είσαι μπροστά στη φύση.
Θυμάσαι την πρώτη σου “σοβαρή” ανάβαση;
Η πρώτη μου ανάβαση ήταν στη Χελιδόνα στην Ευρυτανία. Αν όμως μιλήσουμε για «σοβαρή» ανάβαση, θα πω τον Μύτικα του Ολύμπου από το Λούκι. Το προηγούμενο βράδυ δεν κοιμήθηκα από την ένταση.
Φτάνοντας στην κορυφή ένιωσα ένα ρίγος, αλλά αμέσως συνειδητοποίησα ότι ήμουν στο μισό της διαδρομής. Η κατάβαση είναι συχνά το πιο επικίνδυνο κομμάτι. Εκεί ξεκινά η πραγματική εμπειρία.
Τι νιώθεις όταν φτάνεις στην κορυφή;
Νιώθω μια βαθιά ικανοποίηση, όχι γιατί «νίκησα» το βουνό, αλλά γιατί νίκησα τον εαυτό μου. Αισθάνομαι ότι οι προσπάθειές μου, η προσήλωσή μου, η προετοιμασία μου έπιασαν τόπο. Έβαλα όρια και, ξεπερνώντας τα, βελτιώθηκα.
Επίσης, αισθάνομαι έναν βαθύ σεβασμό στο μεγαλείο του βουνού. Όταν στέκεσαι εκεί ψηλά, συνειδητοποιείς το μέγεθος της φύσης και πόσο τυχερός είσαι που βρίσκεσαι εκεί και την παρατηρείς. Εκεί πάνω βλέπεις τα πράγματα στην πραγματική τους διάσταση. Αισθάνομαι ηρεμία και πληρότητα, και αυτό θέλω να το μεταφέρω και στις υπόλοιπες πτυχές της ζωής μου, πέρα από τα βουνά.
Υπάρχει φόβος; Και αν ναι, πώς τον διαχειρίζεσαι;
Φυσικά και υπάρχει φόβος. Είναι ένα καμπανάκι που σε κρατά σε εγρήγορση. Το θέμα δεν είναι να τον εξαφανίσεις, αλλά να τον διαχειριστείς. Γνωρίζω ότι αυτό που κάνω έχει ρίσκο. Είναι φυσικό και ανθρώπινο μέσα στο ρίσκο να εισβάλει και ο φόβος. Αρκεί να μη γίνει πανικός.
Εγώ τον «σπάω» σε μικρά κομμάτια και προχωράω βήμα-βήμα. Η γνώση και η εκπαίδευση είναι αυτά που τον κάνουν σύμμαχο. Ο φόβος σε κάνει προσεκτικό και η γνώση αποτελεσματικό.
Ρίσκο & αδρεναλίνη
Έχεις βρεθεί ποτέ σε πραγματικό κίνδυνο;
Ναι, και όχι μία φορά. Κάθε τέτοια εμπειρία είναι μάθημα. Δεν σκέφτηκα ποτέ να τα παρατήσω – αντίθετα, έγινα πιο συνειδητοποιημένος.
Ποια ήταν η πιο δύσκολη στιγμή σου;
Στα Καρπάθια, σε συνθήκες χιονοθύελλας και μηδενικής ορατότητας. Στην κατάβαση βρεθήκαμε σε μια παγωμένη πλαγιά με τεράστιο κενό. Η σύζυγός μου πανικοβλήθηκε και έπρεπε να δράσω άμεσα.
Εστίασα μόνο στα επόμενα λίγα μέτρα. Με υπομονή και συγκέντρωση καταφέραμε να βγούμε. Την επόμενη μέρα μάθαμε ότι στο ίδιο σημείο ένας ορειβάτης έχασε τη ζωή του.
Τι ξεχωρίζει τον τολμηρό από τον απερίσκεπτο;
Το λελογισμένο ρίσκο. Ο τολμηρός κινείται μέσα στα όρια των γνώσεών του. Ο απερίσκεπτος κινείται από εγωισμό. Το βουνό δεν συγχωρεί.
Υπάρχει στιγμή που είπες «μέχρι εδώ»;
Βεβαίως, αρκετές φορές. Προέχει η ασφάλεια και να γυρίσεις από το βουνό σπίτι σου γεμάτος και καλά στην υγεία σου. Η κορυφή θα είναι εκεί και αύριο, η ζωή μας όμως όχι.
Η ανθρώπινη πλευρά
Πώς είναι να μοιράζεσαι αυτή τη ζωή με τη σύζυγό σου;
Είμαι από τους λίγους τυχερούς που η σύζυγός μου είναι συνορειβάτισσά μου και με ακολουθεί σε όλες τις εξορμήσεις στα βουνά. Το να είσαι στο ίδιο σχοινί με τη σύζυγό σου μεταφέρει τη σχέση σε άλλο επίπεδο.
Ξέρεις ότι η ζωή σου εξαρτάται από τις δικές της κινήσεις και η δική της από τις δικές σου. Αυτή η αμοιβαιότητα χτίζει μια ισχυρή εμπιστοσύνη, που μεταφέρεται και στην καθημερινότητά μας. Έχουμε ζήσει καταστάσεις όπου ο ένας συμπληρώνει τον άλλον. Μοιραζόμαστε την ίδια αγάπη για τη φύση και τα βουνά και αισθάνομαι ισορροπημένος και ευτυχισμένος που έχω δίπλα μου έναν άνθρωπο που αντιλαμβάνεται πλήρως τι σημαίνει κίνδυνος, προσπάθεια και δικαίωση.
Τι σου έχει μάθει το βουνό;
«Να κοιτάζω ψηλά, αλλά να πατάω γερά στη γη». Αυτή την ισορροπία προσπαθώ να κρατάω σε κάθε πτυχή της ζωής μου.
Οι κορυφές
Ποια κορυφή ξεχωρίζεις;
Το Grossglockner. Η ψηλότερη κορυφή των Αυστριακών Άλπεων, στα 3.798 μέτρα. Ήταν μια ανάβαση που τα είχε όλα. Επίσης, αρκετά δύσκολη ήταν η χειμερινή ανάβαση στη Musala, την ψηλότερη κορυφή των Βαλκανίων, καθώς η ανάβαση πραγματοποιήθηκε με θερμοκρασία -26 βαθμών Κελσίου.
Επόμενος στόχος;
Τώρα μπροστά μου έχω μια μεγάλη πρόκληση για το καλοκαίρι του 2026 και προετοιμάζομαι ήδη δυναμικά γι’ αυτή. Είναι μια ανάβαση στο «Δόντι του Γίγαντα» του Mont Blanc, ως εισαγωγή στη μεγάλη ανάβαση στο «θηρίο», στην πιο εμβληματική και αναγνωρίσιμη κορυφή του κόσμου, το Matterhorn, στις Ελβετικές Άλπεις.
Λιμενικό & βουνό
Βοηθά η εκπαίδευση του Λιμενικού στην ορειβασία;
Η υπηρεσία στο Λιμενικό απαιτεί πειθαρχία, καθαρό μυαλό, αίσθημα ευθύνης, ετοιμότητα και ικανότητα να παίρνεις αποφάσεις υπό πίεση. Αυτά είναι στοιχεία που μεταφέρονται και στο βουνό. Το ένα συμπληρώνει το άλλο.
Μήνυμα
Τι θα έλεγες σε κάποιον που ξεκινά;
Θα του έλεγα να το απολαύσει. Η ορειβασία σου χαρίζει εικόνες και συναισθήματα που δεν αγοράζονται με κανένα αντίτιμο, αρκεί να ξέρεις να επιστρέφεις για να τις διηγηθείς.
Τι ψάχνεις κάθε φορά που ανεβαίνεις;
Αυτό που ψάχνω κάθε φορά που ανεβαίνω είναι ο άνθρωπος που θέλω να είμαι όταν κατεβαίνω: πιο αληθινός, πιο έτοιμος και πιο υπεύθυνος. Γιατί ο ορειβάτης δεν κρίνεται από το αν έφτασε στην κορυφή, αλλά από το πώς διαχειρίστηκε τη διαδρομή.
Ποιος είναι ο Αλέξανδρος
Γεννήθηκε στην Αμφιλοχία το 1972. Είναι πτυχιούχος του Πολιτικού Τμήματος της Νομικής Σχολής Αθηνών και υπηρετεί στο Λιμενικό Σώμα από το 1997, με τον βαθμό του Πλωτάρχη.
Έχει υπηρετήσει σε Ιθάκη, Κεφαλονιά, Λευκάδα και Μεσολόγγι, ενώ σήμερα βρίσκεται στο Κεντρικό Λιμεναρχείο Ραφήνας. Διαθέτει εξειδικεύσεις στην εγκληματολογική ψυχολογία, το πειθαρχικό δίκαιο στο Δημόσιο και τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και εκπαίδευση σε θέματα ασφάλειας.
Είναι ενεργό μέλος της ορειβατικής κοινότητας, με πιστοποιήσεις στην ορειβασία χειμερινού βουνού και στην ορεινή διάσωση. Έχει κατακτήσει περίπου 70 κορυφές σε Ελλάδα και εξωτερικό, ενώ συμμετέχει ενεργά στον Ορειβατικό Σύλλογο Αγράφων, ηγούμενος αποστολών.
Ζει στη Νέα Μάκρη και διατηρεί το κανάλι Go On The Road στο YouTube. (http://www.youtube.com/@Go_On_The_Road)
Πηγή: Περιοδικό AktiNews
