Την ταχύτερη μείωση δημοσίου χρέους μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών του κόσμου, με «οδηγό» τα συνεχή υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, θα εμφανίζει η Ελλάδα την προσεχή πενταετία, σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Fiscal Monitor 2026. Η Έκθεση αποτυπώνει μια διεθνή «πρωτοτυπία» για τη χώρα μας: Ενώ οι ανεπτυγμένες οικονομίες του πλανήτη βλέπουν τα χρέη τους να γίνονται ολοένα και πιο δυσβάσταχτα, η Ελλάδα αναδεικνύεται «πρωταθλήτρια» δημοσιονομικής εξυγίανσης, επιτυγχάνοντας μια μείωση χρέους που δεν έχει προηγούμενο στη σύγχρονη ιστορία των προηγμένων οικονομιών.
«Πτώση» από την κορυφή του χρέους
Η αφετηρία της Ελλάδας, όπως καταγράφεται στους πίνακες του ΔΝΤ (που έχουν διαφορετικό τρόπο μέτρησης από την ΕΕ) ήταν εξαιρετικά δυσμενής. Το 2020, εν μέσω της παγκόσμιας πανδημικής κρίσης, το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης στην Ελλάδα εκτοξεύθηκε στο 209,9% του ΑΕΠ, από 183,7% το 2019. Την εποχή εκείνη, η χώρα κατείχε τη 2η θέση παγκοσμίως στην κατάταξη των πιο χρεωμένων προηγμένων οικονομιών, υπολειπόμενη μόνο της Ιαπωνίας (με δημόσιο χρέος 228,8% το 2020 από 206,3% το 2019).
Ωστόσο, η έκθεση Fiscal Monitor 2026 αποκαλύπτει μια ραγδαία και συνεχή αποκλιμάκωση του ελληνικού δημοσίου χρέους. Ήδη για το 2025, το χρέος εκτιμάται ότι υποχώρησε στο 145,7%, φέρνοντας την Ελλάδα στην 3η θέση (μετά την Ιαπωνία και τη Σιγκαπούρη). Ενώ το ΔΝΤ εκτιμά ότι το ελληνικό χρέος ως το 2031 θα καταρρεύσει στο 110,9% του ΑΕΠ. Πρόκειται για μια συνολική μείωση σχεδόν 100 ποσοστιαίων μονάδων σε διάστημα έντεκα ετών, μια επίδοση που δεν προσεγγίζεται από καμία άλλη χώρα της ομάδας των προηγμένων οικονομιών.
Η «μεγάλη προσπέραση» το 2026
Η πιο ενδιαφέρουσα διάσταση της έκθεσης είναι η αλλαγή της θέσης της Ελλάδας στη διεθνή κατάταξη του δημοσίου χρέους (ως ποσοστό του ΑΕΠ κάθε χώρας). Λόγω της αντίθετης τροχιάς που ακολουθεί –μείωση χρέους όταν οι άλλοι αυξάνουν– η χώρα μας αναμένεται να «προσπεράσει» σε δημοσιονομική σταθερότητα παραδοσιακά ισχυρές οικονομίες:
* το 2026 προβλέπεται ότι θα προσπεράσει την Ιταλία: το ελληνικό χρέος προβλέπεται στο 136,9%, πέφτοντας για πρώτη φορά κάτω από το ιταλικό, το οποίο θα ανέλθει στο 138,4%.
* το 2028 προσπερνάει τις ΗΠΑ: η Ελλάδα θα έχει χρέος 125,2%, ενώ το χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών προβλέπεται να σκαρφαλώσει στο 132,1%.
* το 2030 προσπερνάει την Γαλλία: η Ελλάδα αναμένεται να ρίξει το χρέος της στο 115,5%, όταν η Γαλλία θα έχει ανέβει στο 121,2%.
* το 2031 προσπερνάει και την Κίνα: ακόμα και σε σύγκριση με αναδυόμενες οικονομίες, η Ελλάδα θα υπερέχει, με χρέος 110,9% έναντι 126,8% της Κίνας.
Ως αποτέλεσμα αυτής της πορείας, η Ελλάδα από τη 2η θέση που βρισκόταν το 2020, θα καταλήξει στην 7η θέση της παγκόσμιας κατάταξης το 2031, έχοντας βελτιώσει τη θέση της περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα.
Πρωτογενή πλεονάσματα: Το «κλειδί» της επιτυχίας
Η κινητήριος δύναμη πίσω από αυτή την εντυπωσιακή μείωση χρέους είναι η παραγωγή εξαιρετικά υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων, καθώς η Ελλάδα μαζί με την Κύπρο αναδεικνύονται σε «πρωταθλήτριες» Ευρωζώνης. Οι προβλέψεις αυτές πάντως στηρίζονται στις εκτιμήσεις του ΔΝΤ ότι το 2025 η Ελλάδα πέτυχε πρωτογενές πλεόνασμα 4,4% του ΑΕΠ, ενώ το 2026 προβλέπεται να καταγράψει πλεόνασμα 3,8% και στη συνέχεια, 3,1% το 2027 και το 2028, συνεχίζοντας με συνεχή πλεονάσματα 2,9% του ΑΕΠ το 2029, 2,8% το 2030 και 2,7% το 2031.
Ωστόσο και αυτή η εκτίμηση ενδέχεται να αποδειχθεί συντηρητική αφού ήδη, σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες τις οποίες εγκαίρως μετέδωσε το insider.gr, το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 ενδέχεται να διαμορφωθεί σημαντικά υψηλότερα από το 4,4% που προβλέπει το ΔΝΤ, φτάνοντας σε 4,8%-4,9% του ΑΕΠ. Μια τέτοια επίδοση θα υπερβαίνει θεαματικά τις ως τώρα προβλέψεις (καθώς και τον ετήσιο στόχο του προϋπολογισμού για πλεόνασμα 3,7%) όπως θα πρέπει να πιστοποιηθεί την ερχόμενη εβδομάδα και από την Eurostat.
Η Ελλάδα κινείται έτσι σε μια εντελώς διαφορετική δημοσιονομική «ταχύτητα» από τους εταίρους της: Ο μέσος όρος της ζώνης του ευρώ για το 2025 προβλέπεται σε πρωτογενές έλλειμμα -2,1%, ενώ για το 2026 σε έλλειμμα -1,4%. Ειδικά για εφέτος, μεγαλύτερο πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να έχουν μόνον η Νορβηγία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δηλαδή χώρες εκτός ΕΕ που «κολυμπούν» στο πετρέλαιο. Ενώ και σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ως το 2031 η Ελλάδα προβλέπεται να διατηρεί πρωτογενή πλεόνασμα 2,7%, την ώρα που η Ευρωζώνη θα παραμένει σε οριακό έλλειμμα -0,6%.
Μόνιμα ισορροπημένοι προϋπολογισμοί
Εκτός από το πρωτογενές πλεόνασμα, το Fiscal Monitor καταγράφει επίσης μια ιστορική στροφή στο συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο της χώρας. Μετά από δεκαετίες ελλειμμάτων, η Ελλάδα εκτιμάται ότι πέρασε σε συνολικά πλεονάσματα (1,2% το 2025 και 1,3% το 2026). Από το 2027 και μετά, προβλέπεται μια σταδιακή ομαλοποίηση, με το ισοζύγιο να περνά σε πολύ χαμηλά και ελεγχόμενα ελλείμματα, φτάνοντας το -0,7% το 2031. Η επίδοση αυτή παραμένει κλάσεις ανώτερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, που αναμένεται να παραμείνει σε ελλείμματα της τάξης του -3% καθ’ όλη την περίοδο.
insider.gr
