Η επένδυση του Τζάρεντ Κούσνερ και της Ιβάνκα Τραμπ στην Αλβανία εξελίσσεται σε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες υποθέσεις ανάπτυξης στα Βαλκάνια, καθώς συνδυάζει επενδύσεις δισεκατομμυρίων, περιβαλλοντικές ανησυχίες, τοπικές αντιδράσεις και πλέον διπλωματική ένταση, μετά τα επεισόδια στο Ζβέρνετς όπου τραυματίστηκε και Έλληνας ομογενής.
Το ενδιαφέρον του Τζάρεντ Κούσνερ για την Αλβανία έγινε γνωστό στις αρχές του 2024, όταν ο γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ και ιδρυτής της Affinity Partners άρχισε να παρουσιάζει σχέδια για μεγάλης κλίμακας τουριστικές επενδύσεις στη χώρα. Σύντομα, στο project συνδέθηκε ενεργά και η Ιβάνκα Τραμπ, η οποία έχει δηλώσει δημόσια ότι η ανάπτυξη της περιοχής αποτελεί ένα από τα πιο φιλόδοξα projects που έχει υποστηρίξει η οικογένεια.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η νήσος Σαζάν, ένα νησί στρατηγικής σημασίας στην είσοδο του κόλπου της Αυλώνας, που για δεκαετίες λειτουργούσε ως στρατιωτική βάση κατά την κομμουνιστική περίοδο και παρέμενε ουσιαστικά απρόσιτο για το κοινό. Η περιοχή βρίσκεται εντός του θαλάσσιου πάρκου Καραμπουρούν–Σαζάν και θεωρείται μία από τις πιο παρθένες και περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες της Αδριατικής.
Παράλληλα, σχέδια ανάπτυξης υπάρχουν και στην περιοχή Ζβέρνετς – Νάρτα, μια προστατευόμενη οικολογική ζώνη με σπάνια πανίδα, υδροβιότοπους και αποικίες φλαμίνγκο, γεγονός που έχει εντείνει τις αντιδράσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Το project απέκτησε ουσιαστική υπόσταση όταν η κυβέρνηση του Έντι Ράμα ενέκρινε την επένδυση μέσω του καθεστώτος «στρατηγικού επενδυτή», δίνοντας ειδικές διαδικασίες αδειοδότησης και κρατική υποστήριξη για την υλοποίησή της. Η επένδυση υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ και προβλέπει πολυτελή ξενοδοχεία, βίλες υψηλών προδιαγραφών, μαρίνες, χώρους αναψυχής και αξιοποίηση παλιών στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Παρά τις διαβεβαιώσεις της αλβανικής κυβέρνησης ότι το έργο θα ενισχύσει τον τουρισμό υψηλού επιπέδου και θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας, οργανώσεις και κάτοικοι εκφράζουν ανησυχίες για πιθανές επιπτώσεις στο περιβάλλον, αλλά και για ζητήματα ιδιοκτησίας γης και πρόσβασης στις περιοχές ανάπτυξης.
Η ένταση κορυφώθηκε τις τελευταίες ημέρες στο Ζβέρνετς, όπου κινητοποιήσεις κατοίκων και ακτιβιστών εξελίχθηκαν σε επεισόδια. Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων τραυματίστηκε και Έλληνας ομογενής, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση της Αθήνας.
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε ανησυχία για τα επεισόδια, ζήτησε πλήρη διερεύνηση των συνθηκών τραυματισμού του ομογενή και υπογράμμισε την ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας.
Με σαφείς αιχμές για την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας ήταν η ανακοίνωση που εξέδωσε το Ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών μετά τον τραυματισμό Ελληνα πολίτη στην πόλη Ζβέρνετς σε επεισόδια που σημειώθηκαν.
Και όμως, μόλις πριν από λίγες ημέρες οι Αλβανοί αξιωματούχοι πανηγύρισαν καθώς, υπό την κυπριακή προεδρία μάλιστα πραγματοποίηθηκε η Ευρωπαική Διάσκεψη προσχώρησης στις Βρυξέλλες, όπου τα Τίρανα πέτυχαν έναν από τους σημαντικότερους στόχους στη διαδικασία διαπραγμάτευσης, γεγονός που θεώρησαν ότι μετέβαλε ουσιαστικά τη δυναμική της υποψηφιότητάς τους.
Η Αλβανία έγινε μόλις η δεύτερη υποψήφια προς ένταξη χώρα που εκπληρώνει τις απαιτήσεις αξιολόγησης για την ενότητα των λεγόμενων «Θεμελιωδών Πεδίων», ακολουθώντας το παράδειγμα του Μαυροβουνίου. Η συγκεκριμένη ομάδα θεωρείται η πιο καθοριστική σε όλη τη διαδικασία προσχώρησης, καθώς περιλαμβάνει ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία των θεσμών, το κράτος δικαίου, τη δημόσια διοίκηση και τη συνολική οικονομική λειτουργία του κράτους.
Με μια χαρακτηριστική και ασυνήθιστη φράση δήλωσε ότι οι Αλβανοί είναι «EU Talibans», θέλοντας να περιγράψει τον έντονο προσανατολισμό της χώρας προς την ευρωπαϊκή προοπτική, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν υπάρχει εναλλακτική στρατηγική εκτός της Ευρωπαικής Ενωσης. Παράλληλα εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Αλβανία θα καταφέρει να ενταχθεί στην Ένωση πριν ολοκληρωθεί η τρέχουσα δεκαετία.
Το περιουσιακό και ο νόμος για τις στρατηγικές επενδύσεις
Όμως, το πρόσφατο περιστατικό ανέδειξε τις αδυναμίες του κράτους όπως επίσης και ένα άλλο πρόβλημα, το περιουσιακό. Σωστά τονίζεται και στη σχετική ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείου εξωτερικών.
Το περιουσιακό πρόβλημα επέτεινε ο νόμος που ψήφισε η κυβέρνηση Ράμα περί στρατηγικών επενδύσεων. Οταν ο στρατηγικός επενδυτής επιλέξει να εξαγοράσει κάποιο οικόπεδο για την επένδυσή του, ο ιδιοκτήτης μπορεί να διαπραγματευθεί για 90 μέρες την τιμή που θα το πουλήσει. Αμέσως μετά το κράτος απαλλοτριώνει το οικόπεδο για ένα ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και το παραχωρεί στον στρατηγικό επενδυτή. Η μόνη επιλογή για τον ιδιοκτήτη είναι να πουλήσει όσο όσο την ιδιοκτησία του.
Η επένδυση Κούσνερ και οι αντιδράσεις
Υποτίθεται ότι ο νόμος ψηφίστηκε για την προσέγγιση αλλοδαπών επενδυτών. Και η αλήθεια είναι ότι πριν από λίγες εβδομάδες έγινε γνωστή μια νέα και εξαιρετικά φιλόδοξη επένδυση στη χώρα με την υπογραφή του Τζάρεντ Κούσνερ.
Ο γαμπρός του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, σύζυγος της Ιβάνκα, της μεγάλης του κόρης, μέσω της εταιρείας του Affinity Partners, ανακοίνωσε τη δημιουργία πολυτελούς τουριστικού θερέτρου στο απομονωμένο και μέχρι πρόσφατα ακατοίκητο νησί Σάσωνα της Αλβανίας.
Η απόφαση, όπως είναι φυσικό, έχει ήδη προκαλέσει ενθουσιασμό αλλά και αντιδράσεις. Στις αντιδράσεις ήρθαν να προστεθούν και οι ανακοινώσεις από τον κεντρικό τραπεζίτη της Αλβανίας που είπε ότι το 2024 ο τζίρος στην οικοδομή εντός της αλβανικής επικράτειας ξεπέρασε τα 4 δισ. ευρώ. Από τις τράπεζες, όμως, διακινήθηκαν μόνο 800 εκατομμύρια ευρώ. Τα υπόλοιπα σύμφωνα με τις καταγγελίες ήταν μαύρο χρήμα.
Οι συγκρούσεις στο Νταλάνι και οι περιβαλλοντικές ανησυχίες
Το περασμένο Σάββατο, αφορμή για τα επεισόδια ήταν η διαμαρτυρία πολιτών που αντιδρούν στην ανέγερση μεγάλου τουριστικού συγκροτήματος στην περιοχή Νταλάνι. Οι διαδηλωτές συγκρούστηκαν με άτομα που οι ίδιοι χαρακτήρισαν ως ιδιωτική ασφάλεια των εταιρειών που έχουν αναλάβει την κατασκευή του τουριστικού συγκροτήματος.
Οι διαδηλωτές επισήμαναν την ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και αντιτίθενται στα σχέδια δόμησης σε μια από τις πιο ευαίσθητες οικολογικά ζώνες των αλβανικών ακτών καθώς απειλείται η βιοποικιλότητα του Pishë Poro–Narta και ζητούσαν την άμεση διακοπή των έργων αλλά και να επανεξεταστεί το έργο.
Η εκκρεμότητα του κτηματολογίου
Τον Δεκέμβριο του 2024 στη διαπραγμάτευση μεταξύ της Αλβανίας και των 27 μελών της Ευρωπαικής Ενωσης για τα πρώτα ενταξιακά κεφάλαια, συμφωνήθηκε, μεταξύ άλλων, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της εγγραφής των περιουσιών όλων των Αλβανών πολιτών στο κτηματολόγιο.
Υποτίθεται ότι έως τότε θα περνούσαν όλες οι περιουσίες στους νόμιμους δικαιούχους. Από τότε όμως παραμένει σε εκκρεμότητα.
newsbeast.gr
