Μια κοινή φαρμακευτική ουσία για την υπέρταση φαίνεται να αλλάξει την αντικαρκινική θεραπεία σύμφωνα με νέα μελέτη. Η έρευνα δείχνει ότι η τελμισαρτάνη μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τη δράση της ολαπαρίμπης, μιας ουσίας που χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένους καρκίνους, ακόμη και όταν τα καρκινικά κύτταρα δεν έχουν τις κλασικές γενετικές μεταλλάξεις που συνήθως απαιτούνται για να δράσει το φάρμακο. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να διευρύνει σημαντικά το φάσμα των ασθενών που θα ωφελούνται από τέτοιες θεραπείες, όπως αναφέρεται στη μελέτη.
Ουσίες, όπως η ολαπαρίμπη, χρησιμοποιούνται ήδη σε καρκίνους με ελαττωματικούς μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA, όπως σε μεταλλάξεις BRCA (καρκίνος μαστού). Ωστόσο, πολλοί όγκοι δεν έχουν τέτοιες μεταλλάξεις και έτσι δεν ανταποκρίνονται πάντα καλά. Η νέα μελέτη εξετάζει αν η δράση της ολαπαρίμπης μπορεί να ενισχυθεί με άλλα φάρμακα, ώστε να γίνει πιο αποτελεσματική και σε καρκίνους που διατηρούν φυσιολογικούς μηχανισμούς επιδιόρθωσης DNA. Οι επιστήμονες είχαν ήδη υποψιαστεί ότι η πρωτεΐνη PD-L1, γνωστή για τον ρόλο της στην ανοσοκαταστολή, επηρεάζει και την επιδιόρθωση του DNA μέσα στα καρκινικά κύτταρα, κάτι που ανοίγει νέες θεραπευτικές δυνατότητες, σύμφωνα με τη μελέτη.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν καλλιέργειες καρκινικών κυττάρων ποντικών και ανθρώπων καθώς και πειραματικά μοντέλα σε ποντίκια. Συνδύασαν την ολαπαρίμπη με τελμισαρτάνη και αξιολόγησαν την επίδραση στον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων, στη βλάβη του DNA και στην ενεργοποίηση ανοσολογικών μονοπατιών. Παράλληλα, μέτρησαν δείκτες κυτταρικού θανάτου και ανοσολογικής ενεργοποίησης. Στα ζώα, παρακολούθησαν την ανάπτυξη όγκων και την ανοσολογική απάντηση, ώστε να δουν αν τα αποτελέσματα μεταφράζονται και σε ζωντανό οργανισμό, σύμφωνα με τη μελέτη.
Από τα πειράματα προέκυψε ότι η τελμισαρτάνη από μόνη της έχει περιορισμένη αντικαρκινική δράση, αλλά όταν συνδυάζεται με την ολαπαρίμπη, αυξάνει σημαντικά τη βλάβη στο DNA των καρκινικών κυττάρων και οδηγεί σε μεγαλύτερη κυτταρική καταστροφή. Εντυπωσιακά, η δράση αυτή δεν φάνηκε να εξαρτάται από την παρουσία ή απουσία της πρωτεΐνης PD-L1, κάτι που σημαίνει ότι το φάρμακο μπορεί να λειτουργεί σε πιο ευρύ φάσμα όγκων από ό,τι αναμενόταν αρχικά, σύμφωνα με τη μελέτη.
Το σύστημα STING
Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα ήταν ότι ο συνδυασμός των δύο φαρμάκων ενεργοποιεί ένα βασικό «σύστημα συναγερμού» των κυττάρων που ονομάζεται STING. Όταν υπάρχει σοβαρή βλάβη στο DNA, κομμάτια γενετικού υλικού καταλήγουν στο κυτταρόπλασμα και ενεργοποιούν ανοσολογικές αντιδράσεις. Αυτό οδηγεί στην παραγωγή ιντερφερονών τύπου I, μορίων που ενισχύουν την αντικαρκινική ανοσία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η τελμισαρτάνη ενισχύει αυτή τη διαδικασία όταν συνδυάζεται με ολαπαρίμπη, προκαλώντας πιο ισχυρή ανοσολογική αντίδραση, σύμφωνα με τη μελέτη. Αυτό προέκυψε σε πειράματα με ποντίκια, όπου παρατηρήθηκε σημαντική επιβράδυνση της ανάπτυξης των όγκων, τη στιγμή που τα δύο φάρμακα ξεχωριστά είχαν μικρή ή καθόλου επίδραση. Όταν όμως μπλοκαρίστηκε η οδός της ιντερφερόνης ή απενεργοποιήθηκε το σύστημα STING, το θεραπευτικό αποτέλεσμα εξαφανίστηκε. Αυτό δείχνει ότι η ενίσχυση της ανοσολογικής απάντησης είναι καθοριστική για τη δράση του συνδυασμού, σύμφωνα με τη μελέτη.
Επιπλέον, η έρευνα έδειξε ότι η τελμισαρτάνη δεν επηρεάζει άμεσα τους βασικούς μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA, κάτι που ήταν αρχικά αναμενόμενο. Αντίθετα, φαίνεται να αυξάνει την κυτταρική βλάβη που προκαλεί η ολαπαρίμπη, οδηγώντας σε περισσότερα «σφάλματα» στο γενετικό υλικό των καρκινικών κυττάρων και άρα σε μεγαλύτερη ευαισθησία τους στη θεραπεία. Αυτό διαφοροποιεί τον μηχανισμό της από άλλες στρατηγικές που προσπαθούν να «απενεργοποιήσουν» άμεσα την επιδιόρθωση DNA, σύμφωνα με τη μελέτη.
Πού καταλήγουν οι ερευνητές
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η τελμισαρτάνη είναι ήδη εγκεκριμένο φάρμακο, καλά ανεκτό και χορηγείται από το στόμα, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ελκυστική για επαναχρησιμοποίηση στην ογκολογία. Παρότι τα αποτελέσματα είναι προκλινικά και χρειάζονται επιβεβαίωση σε ανθρώπινες κλινικές δοκιμές, ήδη έχει ξεκινήσει σχετική μελέτη για να αξιολογηθεί η συνδυαστική χορήγηση σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του προστάτη.
Συνολικά, η μελέτη προτείνει ότι ένα κοινό αντιυπερτασικό φάρμακο μπορεί να «ξεκλειδώσει» νέες δυνατότητες για υπάρχουσες αντικαρκινικές θεραπείες, όχι αλλάζοντας απαραίτητα το DNA repair, αλλά ενισχύοντας την ανοσολογική και φλεγμονώδη απόκριση του ίδιου του όγκου. Αν αυτά τα ευρήματα επιβεβαιωθούν σε ανθρώπους, θα μπορούσαν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο συνδυάζονται φάρμακα στην ογκολογία τα επόμενα χρόνια.
flash.gr
