Η ολοκλήρωση του Ελληνικού Κτηματολογίου έως το τέλος του 2026 αποτελεί αναμφίβολα ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα στη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας στη χώρα. Ωστόσο, η «επόμενη ημέρα» μόνο εύκολη δεν προμηνύεται. Παρά τις σημαντικές ψηφιακές υποδομές που έχουν αναπτυχθεί, εξακολουθούν να υπάρχουν εκκρεμείς υποθέσεις, ακίνητα αγνώστου ιδιοκτήτη, χιλιάδες διορθώσεις εγγραφών που πρέπει να ολοκληρωθούν, αλλά και η πρόκληση της υποστελέχωσης σε αρκετές υπηρεσίες. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση καλείται να υλοποιήσει το επόμενο μεγάλο στοίχημα: τη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) στο Ελληνικό Κτηματολόγιο και τη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού οικοσυστήματος για την ακίνητη περιουσία.
Παρά τις εκκρεμότητες, το έργο έχει πλέον εισέλθει στην τελική του ευθεία. Το Ελληνικό Κτηματολόγιο καταγράφει ήδη 27,85 εκατ. δικαιώματα σε περιοχές όπου λειτουργεί Κτηματολόγιο, ενώ ακόμη 10,82 εκατ. δικαιώματα βρίσκονται στη φάση της ανάρτησης. Παράλληλα, έχουν ψηφιοποιηθεί 600 εκατ. σελίδες από τα ιστορικά αρχεία, έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 1 εκατ. ψηφιακές συναλλαγές και στόχος είναι η πλήρης ψηφιακή κάλυψη της χώρας έως το τέλος του 2026.
Οι Πολεοδομίες περνούν στο Κτηματολόγιο
Η σημαντικότερη αλλαγή της επόμενης περιόδου είναι ο σχεδιασμός για τη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) στο Ελληνικό Κτηματολόγιο. Μέχρι σήμερα, ένας πολίτης ή ένας μηχανικός που ήθελε να αγοράσει ένα οικόπεδο ή να εκδώσει οικοδομική άδεια έπρεπε να αναζητήσει στοιχεία από διαφορετικές υπηρεσίες. Άλλες πληροφορίες βρίσκονταν στο Κτηματολόγιο, άλλες στην Πολεοδομία, άλλες στους δήμους ή σε άλλους δημόσιους φορείς, γεγονός που συχνά οδηγούσε σε καθυστερήσεις, διαφορετικές ερμηνείες και αυξημένη γραφειοκρατία.
Στόχος είναι στο μέλλον μεγάλο μέρος αυτής της πληροφορίας να συγκεντρωθεί σε μία ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα. Έτσι, για παράδειγμα, ένας επενδυτής που εξετάζει την αγορά ενός οικοπέδου θα μπορεί να γνωρίζει πολύ πιο γρήγορα τι επιτρέπεται να κατασκευάσει, ποιες χρήσεις γης ισχύουν και αν υπάρχουν πολεοδομικοί περιορισμοί. Ένας μηχανικός θα έχει άμεση πρόσβαση στα απαραίτητα στοιχεία για την έκδοση μιας άδειας, ενώ ένας ιδιοκτήτης που θέλει να αξιοποιήσει ή να μεταβιβάσει την περιουσία του δεν θα χρειάζεται να απευθύνεται σε διαφορετικές υπηρεσίες για να συγκεντρώσει τα απαραίτητα έγγραφα. Η συγκέντρωση των πληροφοριών σε ένα ενιαίο σύστημα εκτιμάται ότι θα μειώσει τον χρόνο διεκπεραίωσης των υποθέσεων, θα περιορίσει τα περιθώρια λαθών και θα ενισχύσει τη διαφάνεια στις συναλλαγές.Φυσικά όλα αυτά θα ισχύσουν εάν όντως η μετάβαση υλοποιηθεί ομαλά, με το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό και με ταχείς ρυθμούς και εφόσον καταστούν πλήρως λειτουργικά τα ψηφιακά συστήματα.
Τι σημαίνει στην πράξη η ολοκλήρωση του Κτηματολογίου
Η ολοκλήρωση του Κτηματολογίου δεν σημαίνει ότι σταματούν οι καταχωρίσεις ή ότι δεν θα υπάρχουν πλέον διορθώσεις. Σημαίνει ότι ολοκληρώνεται η μετάβαση από το παλιό μοντέλο των υποθηκοφυλακείων και των φυσικών αρχείων σε ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα για όλα τα ακίνητα της χώρας.
Μέχρι σήμερα, μια αγοραπωλησία ή μια γονική παροχή μπορούσε να απαιτεί αναζήτηση στοιχείων σε φυσικά αρχεία, πολύμηνες αναμονές για τη μεταγραφή συμβολαίων ή διαφορετικές διαδικασίες από περιοχή σε περιοχή. Με την ολοκλήρωση του έργου, οι μεταγραφές, οι εγγραφές νέων δικαιωμάτων, η έκδοση πιστοποιητικών και μεγάλο μέρος των συναλλαγών πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά μέσω των Κτηματολογικών Γραφείων, τα οποία αντικαθιστούν οριστικά τα παλαιά υποθηκοφυλακεία.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ένας πολίτης που αγοράζει ένα σπίτι, αποκτά ένα ακίνητο μέσω γονικής παροχής ή αποδέχεται μια κληρονομιά θα μπορεί να ολοκληρώνει πολύ περισσότερα στάδια της διαδικασίας ψηφιακά και σε μικρότερο χρόνο. Αντίστοιχα, συμβολαιογράφοι, δικηγόροι, μηχανικοί και τράπεζες θα έχουν ταχύτερη πρόσβαση στα στοιχεία που απαιτούνται για μεταβιβάσεις, χρηματοδοτήσεις και ελέγχους τίτλων, μειώνοντας σημαντικά τις καθυστερήσεις που παρατηρούνταν τα προηγούμενα χρόνια.
Παρότι οι νέες πράξεις, οι διορθώσεις εγγραφών και κάθε μεταβολή στην περιουσιακή κατάσταση των πολιτών θα συνεχίσουν να καταχωρίζονται κανονικά, το Κτηματολόγιο παύει πλέον να αποτελεί ένα έργο υπό ανάπτυξη και μετατρέπεται σε μια μόνιμη εθνική ψηφιακή υποδομή. Πάνω σε αυτή τη βάση σχεδιάζεται να ενσωματωθούν σταδιακά και οι πολεοδομικές πληροφορίες, ώστε κάθε ακίνητο να αποκτήσει έναν ολοκληρωμένο ψηφιακό «φάκελο», διευκολύνοντας τόσο τους πολίτες όσο και την αγορά ακινήτων συνολικά.
Το ΜΙΔΑ και η διασύνδεση Κτηματολογίου – ΑΑΔΕ
Η ψηφιοποίηση της ακίνητης περιουσίας δεν σταματά στην ολοκλήρωση του Κτηματολογίου. Το επόμενο βήμα είναι η διασύνδεσή του με την ΑΑΔΕ μέσω του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), μιας ενιαίας ψηφιακής βάσης δεδομένων που φιλοδοξεί να συγκεντρώσει για πρώτη φορά όλα τα στοιχεία που αφορούν κάθε ακίνητο. Στόχος είναι το Δημόσιο να διαθέτει πλήρη εικόνα όχι μόνο για το ποιος είναι ο ιδιοκτήτης, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται κάθε ακίνητο.
Όπως εξήγησε ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παραδιάς, μιλώντας πρόσφατα στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ, οι ιδιοκτήτες θα κληθούν αρχικά να επιβεβαιώσουν ότι τα στοιχεία του Ε9 ταυτίζονται με εκείνα του Κτηματολογίου ως προς την ιδιοκτησία, τα ποσοστά συνιδιοκτησίας, το εμβαδόν και τη διεύθυνση του ακινήτου. Στη συνέχεια θα δηλώνεται και η πραγματική χρήση του ακινήτου, δηλαδή αν αποτελεί κύρια κατοικία, εκμισθώνεται με μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση, χρησιμοποιείται για επαγγελματική δραστηριότητα, έχει παραχωρηθεί δωρεάν, παραμένει κενό ή τελεί υπό ειδικό καθεστώς, ενώ αναμένεται να ζητηθούν και πρόσθετα στοιχεία, όπως ο αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και πληροφορίες για το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης. Σύμφωνα με τον κ. Παραδιά, η διασταύρωση των στοιχείων αναμένεται να αναδείξει περιπτώσεις λαθών, παραλείψεων ή ασυμφωνιών μεταξύ Κτηματολογίου και φορολογικών δηλώσεων, οι οποίες θα πρέπει να διορθωθούν από τους ιδιοκτήτες πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία.
insider.gr
