Η μέθοδος της Κοινωνικής Ανάλυσης Κόστους – Οφέλους, γνωστή και ως Social Cost Benefit Analysis ή απλά Cost Benefit Analysis, αποτελεί μέθοδο αξιολόγησης επενδυτικών σχεδίων και των επιπτώσεων μέτρων πολιτικής σε όρους οικονομικής και κοινωνικής ευημερίας. Πρόκειται, επομένως, για μια κοινωνικο-οικονομική προσέγγιση στην αξιολόγηση των επενδύσεων, με την έννοια ότι αποτιμούνται τα οφέλη και εκτιμούνται τα κόστη των υπό αξιολόγηση έργων με βάση τις γενικότερες οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις τους.
Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται ευρύτατα από τους διεθνείς οργανισμούς και πολλές κυβερνήσεις, για την αξιολόγηση δημοσίων έργων και πολιτικών που αποσκοπούν στην επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης και την αύξηση της κοινωνικής ευημερίας και βασίζεται στις αρχές αξιολόγησης επενδύσεων που χρησιμοποιούνται από τον ιδιωτικό τομέα για την επιλογή μεταξύ επενδυτικών αποφάσεων αλλά και τον κλάδο εκείνο των οικονομικών, γνωστό ως οικονομικά της ευημερίας.
Η μεθοδολογία αυτή αξιολογεί τα οφέλη και τα κόστη ενός έργου που χρηματοδοτείται με δημόσιους πόρους ή μιας δημόσιας πολιτικής με αναφορά στη συμβολή τους στην κοινωνική ευημερία. Εάν τα κοινωνικά οφέλη του έργου ή της πολιτικής υπερβαίνουν το κοινωνικό κόστος, είναι σκόπιμη η ανάληψη του έργου ή της πολιτικής από την κυβέρνηση, δηλαδή το κράτος.
Ακολουθώ μια απλή, λογική και χρηστική προσέγγιση. Δεν περιλαμβάνω κόστη, παρά κάνω μόνο μια θεωρητική συγκριτική προσέγγιση των εννοιών του κοινωνικού κόστους και του κοινωνικού οφέλους, αποφεύγοντας μαθηματικές φόρμουλες, προς αποφυγήν πολυπλοκότητας και ακατανοησίας για τον μη μυημένο σε τεχνικούς όρους και σε νούμερα αναγνώστη.
Δεδομένα/παραδοχές/υποθέσεις:
- Μόνιμοι κάτοικοι Καλλιτεχνούπολης κατά προσέγγιση: 1000 (στρογγυλοποιημένο – απογραφή ΕΣΥΕ 2021). Καθημερινή χρήση αυτοκινήτων:800.
- Κάτοικοι άλλων περιοχών του “ορεινού Πικερμίου” (Νταού Πεντέλης, Ντράφι, Διώνη, Αγ. Σπυρίδων) που χρησιμοποιούν καθημερινά, μονίμως ή περιστασιακά την Καλλιτεχνούπολη και την Ευβοίας και Βυζαντίου: 1500 αυτοκίνητα (υπόθεση/παραδοχή).
- Σύνολο αυτοκινήτων διερχομένων από Καλλιτεχνούπολη καθημερινά: 2300.
- Σύνολο αυτοκινήτων που θα διέρχονται από την Βυζαντίου καθημερινά, μόλις γίνει διπλής κατεύθυνσης: 4600 (ale retour).
- Οικίες που επηρεάζονται από την μονοδρόμηση της Βυζαντίου με κατεύθυνση από την Ευβοίας μέχρι την Μαραθώνος: Μερικές δεκάδες.
Με απλά λόγια, το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Ραφήνας- Πικερμίου πήρε απόφαση κατα πλειοψηφία, μειοψηφούντων των τριών Συμβούλων από την Καλλιτεχνούπολη, να γίνει η Βυζαντίου από την οδό Γαλήνης μέχρι την Μαραθώνος, διπλής κατεύθυνσης. Δηλαδή ένας δρόμος κατασκευασμένος χωρίς κανένα σχέδιο που τον χρησιμοποιούσαν μερικές δεκάδες σπίτια, τώρα καλείται να γίνει λεωφόρος που θα εξυπηρετεί χιλιάδες αυτοκίνητα καθημερινά και ο οποίος δεν διαθέτει τα απαραίτητα γεωμετρικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά για ασφαλή διέλευση.
Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι το έγγραφο που υπογράφει ο Διευθυντής της Διεύθυνσης Διαχείρισης Μητροπολιτικών Υποδομών της Περιφέρειας Αττικής -αναρτήθηκε από τον ΟΣΚΕ (Κώστας Κονδύλης) στο viber της Καλλιτεχνούπολης-, δεν συμφωνεί με αυτό που ο Δήμος εισηγήθηκε και πέρασε κατά πλειοψηφία στο Τοπικό και Δημοτικό Συμβούλιο, ως τροποποίηση της αρχικής Απόφασης του ΔΣ.
Πολύ σοβαρότερο, όμως, είναι ότι ο συγκεκριμένος “δρόμος” είναι παντελώς ακατάλληλος για ασφαλή εκκένωση πληθυσμού ή απρόσκοπτη πρόσβαση οχημάτων έκτακτης ανάγκης, σε περίπτωση φωτιάς… Υπενθυμίζεται ότι, παρόλο που ο στρατός έχει εγκρίνει την διάθεση της γέφυρας τύπου Bailey, ακόμα δεν είναι ξεκάθαρο πότε αυτή θα τοποθετηθεί στην κατεστραμμένη οδό Νταού, δεδομένου ότι απαιτούνται τοιχία αντιστήριξης πάνω στα οποία θα στηριχθεί. Και ότι θα υπάρχει εκ περιτροπής διέλευση με φωτεινό σηματοδότη (πράσινο-κόκκινο), πράγμα που σημαίνει ότι θα υπάρχει εύλογη αναμονή των αυτοκινήτων σε ώρες αιχμής. Σύμφωνα με τις τελευταίες πρόχειρες εκτιμήσεις, η γέφυρα δεν προβλέπεται να τοποθετηθεί, εφόσον ακολουθηθούν οι συνήθεις διαδικασίες, πριν από τον Σεπτέμβριο! Και φανταστείτε ότι ο στρατός την έχει παραχωρήσει εδώ και πάνω από ένα μήνα και η γέφυρα είναι έτοιμη…
Επανερχόμενος στο θέμα της οδού Βυζαντίου, το λογικό συμπέρασμα είναι ότι το κοινωνικό κόστος της διπλοδρόμησης της Βυζαντίου (που περιλαμβάνει την μεγάλη πιθανότητα ατυχημάτων λόγω της μεγάλης αύξησης της κυκλοφορίας και της επικινδυνότητας του δρόμου για την ασφάλεια των ανθρώπων) είναι υπέρμετρα μεγάλο σε σχέση με το κοινωνικό όφελος και η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου είναι λανθασμένη, αυθαίρετη, κοινωνικά προκατειλημμένη, καταχρηστική και επικίνδυνη. Είναι εύλογο ότι το θέμα θα πρέπει να επανέλθει στο Δημ. Συμβούλιο και να αλλάξει άμεσα η απόφαση, πριν συμβούν δυσάρεστες καταστάσεις.
Χρήσιμη υπενθύμιση: Έχει περάσει 1,5 μήνας από την καταστροφή της οδού Νταού και ακόμα δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα επί του πρακτέου. Και ο Ιούλιος που στατιστικά είναι ο μήνας που έχουμε επανειλημμένως καεί, πλησιάζει επικίνδυνα… Και ο φόβος μας αυξάνει. Και η υπομονή μας εξαντλείται…
Του Πλάτωνα Θωμά*, MSc
- Ο Πλάτων Θωμάς είναι Οικονομολόγος, Σύμβουλος επιχειρήσεων για εμπορικά θέματα, Πιστοποιημένος Εκπαιδευτής και Συγγραφέας και Πρόεδρος του ΟΣΚΕ.
