Σήμερα ξεκινά ακόμη ένα Μουντιάλ. Το 15ο για μένα. Ναι, τόσα είναι που έχω παρακολουθήσει από την τηλεόραση. Μακάρι κάποια στιγμή κι από κοντά!!! Από το 1970 γαρ. Μικρός μεν, δεν πολυθυμάμαι και πολλά για να είμαι ειλικρινής, αλλά από τότε “κόλλησα” με την Βραζιλία. Με το δίκιο μου νομίζω…
Το Μουντιάλ για τους περισσότερους από εμάς τους φαν της στρογγυλής θεάς, αυτό σημαίνει ακριβώς ό,τι σήμαινε πάντα. Παρέες, στοιχήματα της πλάκας, μπάρμπεκιου, συζητήσεις για μπάλα και εκείνη τη γνώριμη αίσθηση ότι για έναν μήνα ολόκληρος ο πλανήτης θα κινείται στους ρυθμούς του ποδοσφαίρου.
Όσοι μεγαλώσαμε με τα Μουντιάλ του Πελέ (οι πιο παλιοί), του Κρόϊφ, του Μαραντόνα, του Ρονάλντο, του Ζιντάν και αργότερα του Μέσι και του άλλου Ρονάλντο, θυμόμαστε τη διοργάνωση ως μια παγκόσμια γιορτή. Ίσως γιατί ήμασταν μικρότεροι. Ίσως γιατί τότε βλέπαμε μόνο το γήπεδο και όχι όσα συνέβαιναν πίσω από αυτό.
Γιατί η αλήθεια είναι ότι το Μουντιάλ δεν ήταν ποτέ μόνο ποδόσφαιρο.
- Ήταν πάντα και πολιτική.
- Ήταν πάντα και χρήμα.
- Ήταν πάντα και συμφέροντα.
Το είδαμε στην Αργεντινή του 1978, όταν η διοργάνωση χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο προβολής ενός στρατιωτικού καθεστώτος. Το είδαμε σε πολλές διοργανώσεις που ακολούθησαν. Το είδαμε πιο πρόσφατα στο Κατάρ, όπου η συζήτηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα ήταν σχεδόν εξίσου μεγάλη με τη συζήτηση για το ίδιο το ποδόσφαιρο.
Και το βλέπουμε ξανά σήμερα.
Το Μουντιάλ του 2026 διεξάγεται σε μια εποχή όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών. Οι συζητήσεις για βίζες, περιορισμούς μετακινήσεων, θέματα ασφαλείας και αποκλεισμούς χωρών ή πολιτών από διεθνείς διοργανώσεις δεν αποτελούν πλέον εξαίρεση αλλά μέρος της καθημερινότητας.
Παράλληλα, η FIFA ετοιμάζεται να καταγράψει έσοδα που πριν από λίγα χρόνια θα φάνταζαν αδιανόητα. Το ποδόσφαιρο έχει μετατραπεί σε μια τεράστια βιομηχανία δισεκατομμυρίων, όπου γύρω από τη μπάλα κινούνται χορηγοί, πολυεθνικές, τηλεοπτικά δίκτυα, κυβερνήσεις και επιχειρηματικά συμφέροντα.
Όμως, όσο κι αν αλλάζουν οι εποχές, υπάρχει κάτι που εξακολουθεί να με εντυπωσιάζει.
Παρά όλα αυτά, το Μουντιάλ εξακολουθεί να έχει τη δύναμη να ενώνει ανθρώπους.
Για ενενήντα λεπτά μπορεί να ξεχάσεις πολιτικούς, πολέμους, οικονομικές κρίσεις και καθημερινά προβλήματα. Μπορεί να πανηγυρίσεις με έναν άγνωστο σε μια καφετέρια ή να συζητήσεις με κάποιον που υπό άλλες συνθήκες δεν θα είχες τίποτα κοινό.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο παράδοξο του Μουντιάλ.
Ότι πίσω από τη βιτρίνα, τα δισεκατομμύρια, την πολιτική και τα συμφέροντα, εξακολουθεί να υπάρχει ένα παιχνίδι που καταφέρνει να μας κάνει να ονειρευόμαστε.
Ίσως γι’ αυτό να το αγαπάμε ακόμη.
Όχι επειδή αγνοούμε όσα συμβαίνουν γύρω του.
Αλλά επειδή, παρά όλα όσα συμβαίνουν γύρω του, συνεχίζουμε να κοιτάμε τη μπάλα και όχι τις εξέδρες των επισήμων.
- Ο Βαγγέλης Ιωάννου είναι δημοσιογράφος, μέλος της Ένωσης Συντακτών
