Requiem for a dream: Τελικά τι είναι ναρκωτικό;

Η κλασσική πλέον αριστουργηματική ταινία που κυκλοφόρησε το 2000 είναι διαθέσιμη ξανά στην πλατφόρμα του Netflix, δίνοντας μια ευκαιρία στους θεατές είτε να την παρακολουθήσουν για πρώτη φορά είτε να την απολαύσουν ξανά μετά από αρκετά χρόνια βλέποντας την με μια άλλη διαφορετική ματιά αυτή την φορά.

Η κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου βιβλίου του Χιούμπερτ Σέλμπι βρίσκει στην καρέκλα του σκηνοθέτη τον Ντάρεν Αρονόφσκι, νεαρό δημιουργό τότε που είχε τραβήξει τα βλέμματα με την μικρού μήκους ταινία «Πι», ο οποίος θέλησε να δείξει την μάχη των ανθρώπων με το τέρας του εθισμού, παντός τύπου, και να ξεγυμνώσει το απατηλό αμερικάνικο όνειρο για δόξα, επιτυχία και πλούτη.

Οι τέσσερις πρωταγωνιστές της ιστορίας, τους οποίους υποδύονται οι ηθοποιοί Έλεν Μπέρστιν, Τζάρεντ Λέτο, Τζένιφερ Κόνελι και Μάρλον Γουέιανς, έχουν ξεχωριστά όνειρα, πληγές του παρελθόντος και εθισμούς που φτάνουν σε ακραίο σημείο. Τηλεόραση, φάρμακα, ναρκωτικά, εύκολο χρήμα και ένα γενικότερο κλίμα άμεσης και γρήγορης ικανοποίησης που ταλάνιζε και συνεχίζει να ταλανίζει την σύγχρονη κοινωνία οδηγούν τον άνθρωπο σε ακραίες συμπεριφορές και τους ήρωες σε μια τραγική κατάσταση για τον καθένα ξεχωριστά, πληγωμένους εξωτερικά αλλά κυρίως εσωτερικά και χαμένους σε ένα κόσμο μεταξύ παραισθήσεων και σκληρής πραγματικότητας.

Γρήγορο μοντάζ με πολλά συνεχόμενα cuts (πάνω από 2000) και έντονα κοντινά πλάνα στα πρόσωπα και κυρίως στα μάτια των πρωταγωνιστών μεταδίδουν στον θεατή όλα τα συναισθήματα που νιώθουν οι ήρωες και τον βάζουν στο «πετσί» αυτών των ανθρώπων, ειδικά όταν χάνουν τον έλεγχο της κατάστασης και παλεύουν με τα συμπτώματα της εξάρτισης τους και την ανάγκη να απαλύνουν τον πόνο που νιώθουν μέσα τους, προκαλώντας αγωνία, δυσφορία, αγανάκτηση και παραλογισμό.

Σήμα κατατεθέν της ταινίας είναι τα κοντινά πλάνα στα ανοιχτόχρωμα μάτια των Λέτο και Κόνελι την στιγμή που κυλά η ναρκωτική ουσία μέσα τους και ξεκινά το ταξίδι της δράσης των ουσιών.

Την κορύφωση του δράματος έρχεται να απογειώσει και να «ντύσει» ηχητικά τις σκληρές εικόνες η δημιουργία «Lux Aeterna» του Κλιντ Μανσέλ που πλέον είναι ένα από τα κορυφαία soundtrack στην ιστορία του κινηματογράφου και έχει χρησιμοποιηθεί σε διάφορους τομείς και για ξεχωριστούς σκοπούς.

Οι ηθοποιοί ενσωματώθηκαν σε τέτοιο μεγάλο βαθμό στους ρόλους όπου χαρακτηριστικά ο Τζάρεντ Λέτο, για να υποδυθεί τον εξαρτημένο από τα ναρκωτικά, έχασε 12 κιλά τρώγοντας μόνο ελάχιστα λαχανικά για δύο μήνες όντας απόλυτα εξουθενωμένος, ενώ έκανε παρέα με τοξικομανείς, ώστε να καταλάβει καλύτερα και να αποδώσει την αίσθηση της εξάρτισης και του ψυχισμού τους. Παράλληλα, η Τζένιφερ Κόνελι, η οποία υποδύεται την νεαρή κοπέλα του Λέτο που είναι εξαρτημένη και έχει ένα όνειρο να γίνει σχεδιάστρια μόδας, έμαθε μόνη της να σχεδιάζει και να φτιάχνει ρούχα με αποτέλεσμα πολλά κομμάτια να φορεθούν κανονικά από την ίδια.

Η ολοκλήρωση της παρακολούθησης της ταινίας βρίσκει τον θεατή γεμάτο από συναισθήματα και εικόνες έχοντας μόλις βιώσει μια εμπειρία σε ένα σκληρό και αποκρουστικό κόσμο των εξαρτήσεων και παράλληλα θα τον κάνει να αναρωτηθεί για δικές του πιθανές εξαρτήσεις, υλικές και άυλες, και πόσο μπορούν να επηρεάσουν και να διαβρώσουν τον χαρακτήρα του και στο τέλος να αναρωτηθεί:

Τελικά, τι είναι ναρκωτικό; Είναι μόνο οι ουσίες ή μήπως η τηλεόραση, το φαγητό, το ποτό, το κάπνισμα, το ίντερνετ, τα social media, οι συμπεριφορές, τα συναισθήματα και κάθε τι σε υπερθετικό βαθμό που προκαλεί εθισμό και εξάρτιση;

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για τον χρόνο που αφιερώσατε μέχρι εδώ.

Μέχρι την επόμενη φορά αφήστε τις σκέψεις να γίνουν λέξεις και τούμπαλιν.

Χρήστος Ιωάννου

Μπόνους η εκτέλεση του soundtrack από την Μητροπολιτική Ορχήστρα του Άμστερνταμ